απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 23

Η ελληνική οικονομία και κοινωνία κατά τον 19ο αιώνα

Τον 19ο αιώνα η Ελλάδα είναι μικρή και αγροτική, με τη σταφίδα κύριο εξαγώγιμο προϊόν, δυνατή ναυτιλία και αργή βιομηχανία. Η κοινωνία αστικοποιείται σιγά σιγά, οι αγρότες μεταναστεύουν και εμφανίζονται το εργατικό κίνημα και το γυναικείο ζήτημα.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 2315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το κράτος μεγαλώνει με τα Επτάνησα (1864) και τη Θεσσαλία-Άρτα (1881)· από 750.000 κατοίκους το 1830 ο πληθυσμός αυξάνεται, ενώ διπλάσιοι Έλληνες ζουν έξω από τα σύνορα.
  2. Κύριες πόλεις: η Αθήνα, που δεκαπλασιάζεται, η Πάτρα, η Σύρος και αργότερα ο Πειραιάς.
  3. Οι εθνικές γαίες μένουν χρόνια αδιάθετες και καταπατούνται· ο Κουμουνδούρος μοιράζει τις υπόλοιπες (1871).
  4. Στη Θεσσαλία τα τσιφλίκια πουλιούνται σε Έλληνες κεφαλαιούχους και οι κολίγοι χάνουν δικαιώματα· αλλού κυριαρχεί ο μικρός οικογενειακός κλήρος.
  5. Προϊόντα: σταφίδα, ελιές, καπνά, σιτηρά· η σταφίδα γίνεται μονοκαλλιέργεια και φέρνει πλούτο αλλά και κρίσεις.
  6. Η ναυτιλία είναι ο κύριος μοχλός ανάπτυξης· η Εθνική Τράπεζα (1841) εκδίδει χαρτονομίσματα· η βιομηχανία προχωρά αργά και το κράτος επενδύει σε έργα, κυρίως επί Τρικούπη.
  7. Η κοινωνία αστικοποιείται: οι αγρότες είναι οι περισσότεροι, οι αστοί οι πιο δυναμικοί και οι εργάτες λίγοι και σε άθλιες συνθήκες.
  8. Μετανάστευση προς Αίγυπτο και ΗΠΑ, αγώνες κολίγων ως το Κιλελέρ (1910), πρώτες απεργίες τη δεκαετία του 1870, Πρωτομαγιά του 1891 και αίτημα για εκπαίδευση των γυναικών.

Πρόσωπα

Αλέξανδρος Κουμουνδούρος
μοίρασε τις εθνικές γαίες το 1871
Χαρίλαος Τρικούπης
έργα υποδομής, κίνητρα για επενδύσεις

Όροι

εθνικές γαίες
πρώην οθωμανική γη, 5.000.000 στρέμματα
τσιφλίκια
μεγάλα κτήματα της Θεσσαλίας
κολίγοι
ακτήμονες αγρότες στα τσιφλίκια
μικρός κλήρος
οικογενειακό αγρόκτημα
μονοκαλλιέργεια
μία μόνο καλλιέργεια σε μια περιοχή
σταφιδική κρίση
δυσκολίες στην πώληση της σταφίδας
ναυτιλία
ο κύριος μοχλός της οικονομίας
Σύρος
το κύριο εμπορικό κέντρο της χώρας
Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος
ιδρύθηκε το 1841
εξωελλαδικό κεφάλαιο
κεφάλαια Ελλήνων του εξωτερικού
αποξήρανση της Κωπαΐδας
μεγάλο κρατικό έργο του 19ου αιώνα
αστικοποίηση
ενίσχυση των αστικών στρωμάτων
Κιλελέρ
σύγκρουση κολίγων με το κράτος, 1910
γυναικείο ζήτημα
δικαιώματα και μόρφωση των γυναικών

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι ήταν οι εθνικές γαίες και τι έγιναν;

Περίπου 5.000.000 στρέμματα πρώην οθωμανικής γης που πέρασαν στο ελληνικό κράτος μετά την επανάσταση. Το κράτος για χρόνια ούτε τις μοίρασε ούτε τις πούλησε, οπότε πολλές καταπατήθηκαν· ό,τι απέμεινε το μοίρασε ο Κουμουνδούρος το 1871.

Τι ήταν οι σταφιδικές κρίσεις;

Από τα μέσα του 19ου αιώνα η σταφίδα έγινε μονοκαλλιέργεια, κυρίως στη βορειοδυτική Πελοπόννησο, επειδή την ζητούσε πολύ η Ευρώπη. Όταν δεν πουλιόταν στο εξωτερικό, οι τοπικές κοινωνίες κλονίζονταν· οι κακές σοδειές στα τέλη του αιώνα έστειλαν πολλούς αγρότες μετανάστες στις ΗΠΑ.

Γιατί η βιομηχανία αναπτύχθηκε αργά στην Ελλάδα;

Έλειπαν κεφάλαια, πρώτες ύλες, καύσιμα και εργατικά χέρια, η αγορά ήταν μικρή και τα φτηνά εισαγόμενα βιομηχανικά προϊόντα την πίεζαν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.