απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 16

Εξελίξεις στην αμερικανική ήπειρο, στην Κίνα και στην Ιαπωνία

Τον 19ο αιώνα η Λατινική Αμερική κερδίζει την ανεξαρτησία της αλλά μένει φτωχή και ασταθής, οι ΗΠΑ ενώνονται ξανά μετά τον εμφύλιο και γίνονται μεγάλη δύναμη, η Κίνα πέφτει θύμα των αποικιοκρατών και η Ιαπωνία εκσυγχρονίζεται και γίνεται η ίδια ιμπεριαλιστική.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1615 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Στις αρχές του 19ου αιώνα ο φιλελευθερισμός και οι εθνικές ιδέες φέρνουν επαναστάσεις κατά της Ισπανίας και της Πορτογαλίας· ιδρύονται ανεξάρτητα κράτη με ηγέτες τον Σιμόν Μπολίβαρ και τον Σαν Μαρτίν.
  2. Η ανεξαρτησία δεν αλλάζει την κοινωνία: γαιοκτήμονες κυβερνούν, οι αγρότες υποφέρουν και έρχονται δικτατορίες· στο Μεξικό ο Ζαπάτα και ο Βίγια ρίχνουν τον Πορφίριο Ντίας (1910-1911).
  3. Οι ΗΠΑ αναπτύσσονται γρήγορα και απλώνονται από τον Ατλαντικό ως τον Ειρηνικό, με αγορές εδαφών ή με πολέμους κατά των ντόπιων.
  4. Ο βορράς θέλει κατάργηση της δουλείας και προστατευτικούς δασμούς, ο νότος των φυτειών όχι· με την εκλογή του Λίνκολν (1860) ξεσπά ο πόλεμος Βορείων-Νοτίων.
  5. Οι Βόρειοι νικούν (1865) με πάνω από 600.000 νεκρούς· η δουλεία καταργείται, αλλά η εφαρμογή αργεί.
  6. Μετά τον εμφύλιο οι ΗΠΑ έχουν τη γρηγορότερη ανάπτυξη στον κόσμο, «κατακτούν τη Δύση» αφανίζοντας τους Ινδιάνους και ελέγχουν οικονομικά τη Λατινική Αμερική ως το 1914.
  7. Η Κίνα χάνει τον πόλεμο του οπίου (1839-1842), την Ινδοκίνα και την Ταϊβάν, και μοιράζεται σε ζώνες επιρροής· η επανάσταση του 1911 καταργεί τη μοναρχία.
  8. Η Ιαπωνία ρίχνει το φεουδαλικό καθεστώς, παίρνει σύνταγμα και κοινοβούλιο, εκβιομηχανίζεται και νικά την Κίνα (1895) και τη Ρωσία, καταλαμβάνοντας την Κορέα.

Πρόσωπα

Σιμόν Μπολίβαρ
απελευθερωτής από τη Βενεζουέλα
Χοσέ ντε Σαν Μαρτίν
Αργεντινός ηγέτης της ανεξαρτησίας
Πορφίριο Ντίας
δικτάτορας του Μεξικού, 1876-1911
Εμιλιάνο Ζαπάτα
ηγέτης της μεξικανικής επανάστασης
Πάντσο Βίγια
ηγέτης της μεξικανικής επανάστασης
Αβραάμ Λίνκολν
πρόεδρος των ΗΠΑ, πολέμιος της δουλείας

Όροι

Λατινική Αμερική
πρώην ισπανικές και πορτογαλικές αποικίες
μεξικανική επανάσταση
1910-1911
επέκταση στα δυτικά
οι ΗΠΑ φτάνουν ως τον Ειρηνικό
δουλεία
μαύροι δούλοι στις φυτείες του νότου
πόλεμος Βορείων-Νοτίων
αμερικανικός εμφύλιος, ως το 1865
προστατευτικοί δασμοί
αίτημα της βιομηχανίας του βορρά
«κατάκτηση της Δύσης»
εποικισμός της ενδοχώρας των ΗΠΑ
πόλεμος του οπίου
1839-1842, η Κίνα ανοίγει τις αγορές
ζώνες επιρροής
η μοιρασιά της Κίνας από τις Δυνάμεις
κίνημα των Τάιπινγκ
αγροτική εξέγερση στην Κίνα, 1850
κινεζική επανάσταση του 1911
κατάργηση της μοναρχίας
εκσυγχρονισμός της Ιαπωνίας
βιομηχανία και δυτικοί θεσμοί
σινοϊαπωνικός πόλεμος
1895, η Ιαπωνία παίρνει την Ταϊβάν

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Άλλαξε η ζωή στη Λατινική Αμερική μετά την ανεξαρτησία;

Όχι πολύ. Η οικονομία έμεινε αγροτική, λίγοι μεγαλογαιοκτήμονες κρατούσαν τη γη και την εξουσία και οι αγρότες ζούσαν άθλια. Ακολούθησαν αστάθεια και δικτατορίες, όπως του Πορφίριο Ντίας στο Μεξικό, που ανατράπηκε με την επανάσταση του 1910-1911.

Γιατί έγινε ο αμερικανικός εμφύλιος πόλεμος;

Ο νότος στηριζόταν σε φυτείες με μαύρους δούλους, ενώ οι αστοί του βορρά θεωρούσαν τη δουλεία ηθικά απαράδεκτη και εμπόδιο για τη βιομηχανία. Όταν εκλέχτηκε πρόεδρος ο Λίνκολν (1860), οι νότιες πολιτείες αποσχίστηκαν· ο πόλεμος έληξε το 1865 με νίκη του βορρά και κατάργηση της δουλείας.

Πώς αντέδρασαν η Κίνα και η Ιαπωνία στη Δύση;

Η Κίνα, μετά τον πόλεμο του οπίου, αναγκάστηκε να ανοίξει τις αγορές της και μοιράστηκε σε ζώνες επιρροής· ούτε το κίνημα των Τάιπινγκ ούτε η επανάσταση του 1911 την έσωσαν. Η Ιαπωνία κατάργησε το φεουδαλικό καθεστώς, υιοθέτησε δυτικούς θεσμούς και βιομηχανία, και κατέκτησε η ίδια εδάφη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.