Αποικιοκρατία και αποικιακοί ανταγωνισμοί

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Ο ιμπεριαλισμός είναι φαινόμενο της καπιταλιστικής ανάπτυξης· εκφράζεται με την αποικιοκρατία, έντονα την περίοδο 1870-1914.
2. Αίτια: νέες αγορές, πρώτες ύλες και καύσιμα, επενδύσεις κεφαλαίων, έλεγχος των θαλασσών και εθνικό γόητρο.
3. Την αποικιοκρατία στηρίζουν οι αστοί που κερδίζουν περισσότερο, αλλά και πλατιά στρώματα που νιώθουν ότι ωφελούνται και ότι ο λαός τους είναι «ανώτερος».
4. Πρώτοι φτάνουν εξερευνητές, ιεραπόστολοι και έμποροι· ακολουθεί η κατάκτηση ή η οικονομική διείσδυση που κάνει ένα κράτος ημιαποικία.
5. Η Μ. Βρετανία έχει τη μεγαλύτερη αποικιακή αυτοκρατορία (Καναδάς, Αυστραλία, Ινδία, Γιβραλτάρ, Μάλτα, Κύπρος)· η Γαλλία κατέχει Βόρεια Αφρική και Ινδοκίνα.
6. Η Ρωσία φτάνει ως τον Ειρηνικό· το 1900 το 90% της Αφρικής είναι αποικίες.
7. Στις αποικίες: λεηλασία, υποτίμηση λαών και πολιτισμών, αλλά και νέα τεχνολογία, θεσμοί και ιδέες· οι αντιδράσεις πάνε από την υποταγή ως την επανάσταση.
8. Στην Ευρώπη: πλούτος, κεντρική θέση στον κόσμο, πολιτισμική αλαζονεία και όξυνση του ανταγωνισμού, με τη Γερμανία να αμφισβητεί τη μοιρασιά.

Πρόσωπα

Γουλιέλμος Β΄

Γερμανός αυτοκράτορας της εποχής

Όροι

ιμπεριαλισμός

από το λατινικό imperium: ισχύς, εξουσία

αποικιοκρατία

απόκτηση και εκμετάλλευση αποικιών

περίοδος 1870-1914

η πιο έντονη φάση της αποικιοκρατίας

νέες αγορές

για τα βιομηχανικά προϊόντα

πρώτες ύλες

μεταλλεύματα, μαλλί, βαμβάκι, πετρέλαιο

εμπορικοί σταθμοί και βάσεις

έλεγχος των θαλασσών

ιεραπόστολοι

διέδιδαν τον χριστιανισμό στις αποικίες

ημιαποικία

τυπικά ανεξάρτητη, οικονομικά εξαρτημένη

βρετανική αποικιακή αυτοκρατορία

η ισχυρότερη αποικιακή δύναμη

Ινδοκίνα

Βιετνάμ, Λάος, Καμπότζη: γαλλικές αποικίες

Αφρική το 1900

90% υπό αποικιακό έλεγχο

πολιτισμική αλαζονεία

πίστη στην ανωτερότητα της Ευρώπης

τα τρία Μ

ιεραπόστολοι, έμποροι, στρατιώτες