απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 13

Κοινωνικές και πολιτικές διαστάσεις της βιομηχανικής επανάστασης

Η βιομηχανία αλλάζει την κοινωνία: ο πληθυσμός αυξάνεται, οι αστοί γίνονται κυρίαρχη τάξη και οι εργάτες ζουν σε άθλιες συνθήκες. Από εδώ γεννιούνται οι σοσιαλιστικές θεωρίες, ο συνδικαλισμός, τα εργατικά κόμματα και το κίνημα για τα δικαιώματα των γυναικών.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Μετά το 1850 ο πληθυσμός της Ευρώπης αυξάνεται πολύ· πολλοί πηγαίνουν στις βιομηχανικές πόλεις και άλλοι μεταναστεύουν σε ΗΠΑ, Καναδά και Αυστραλία.
  2. Οι αριστοκράτες μένουν ισχυροί στην ανατολική και μεσογειακή Ευρώπη· οι αστοί (μεγαλοαστοί, μεσοαστοί, μικροαστοί) γίνονται κυρίαρχη τάξη.
  3. Οι αγρότες είναι ακόμη η πλειονότητα και ζουν αβέβαια· οι εργάτες δουλεύουν ατελείωτες ώρες με μισθούς πείνας.
  4. Οι πρώτοι σοσιαλιστές, όπως ο Όουεν, ο Φουριέ, ο Σαιν Σιμόν και ο Προυντόν, οραματίζονται μια ιδανική κοινωνία: ουτοπικός σοσιαλισμός.
  5. Μαρξ και Ένγκελς γράφουν το Κομμουνιστικό Μανιφέστο (1848)· ο Μαρξ στο Κεφάλαιο ζητά την ανατροπή του καπιταλισμού και αταξική κοινωνία.
  6. Μετά το 1830 οι εργάτες οργανώνονται: οι χαρτιστές (1838) ζητούν καθολική ψήφο, οι απεργίες διεκδικούν οκτάωρο και από το 1890 γιορτάζεται η Πρωτομαγιά.
  7. Ως το τέλος του αιώνα κερδίζονται δεκάωρο, ταμεία ασφάλισης και συλλογικές συμβάσεις· ιδρύονται η πρώτη (1864) και η δεύτερη Διεθνής (1889) και σοσιαλιστικά κόμματα.
  8. Οι γυναίκες που δουλεύουν διεκδικούν νομικά και πολιτικά δικαιώματα· η Έμελιν Πάνκχορστ ιδρύει την Κοινωνική και Πολιτική Ένωση Γυναικών (1903).

Πρόσωπα

Καρλ Μαρξ
Κομμουνιστικό Μανιφέστο και Το Κεφάλαιο
Φρίντριχ Ένγκελς
συνέγραψε το Κομμουνιστικό Μανιφέστο
Σαιν Σιμόν
ουτοπικός σοσιαλιστής
Φουριέ
ουτοπικός σοσιαλιστής
Όουεν
ουτοπικός σοσιαλιστής
Προυντόν
ουτοπικός σοσιαλιστής
Ρόζα Λούξεμπουργκ
υπέρ της επανάστασης, όχι των εκλογών
Λένιν
Ρώσος σοσιαλιστής υπέρ της επανάστασης
Έμελιν Πάνκχορστ
πάλεψε για την ψήφο των γυναικών

Όροι

εσωτερική μετανάστευση
από την ύπαιθρο στις βιομηχανικές πόλεις
μεγαλοαστοί
βιομήχανοι, μεγαλέμποροι, τραπεζίτες
μικροαστοί
δημόσιοι και ιδιωτικοί υπάλληλοι
σοσιαλισμός
το κοινωνικό συμφέρον πάνω από το ατομικό
ουτοπικός σοσιαλισμός
ιδέες για μια ιδανική κοινωνία
μέσα παραγωγής
εργοστάσια, μηχανές, γη, πρώτες ύλες
αταξική κοινωνία
κοινωνία χωρίς τάξεις
μαρξισμός
οι θέσεις του Μαρξ
συνδικαλισμός
οργανωμένη διεκδίκηση των εργατών
χαρτιστές
Χάρτα του Λαού, Αγγλία 1838
Πρωτομαγιά
παγκόσμια μέρα των εργατών, από το 1890
συλλογικές συμβάσεις
συμφωνίες για κατώτερες αμοιβές
πρώτη Διεθνής
Λονδίνο 1864, διαλύθηκε το 1876
δεύτερη Διεθνής
Παρίσι 1889, μαρξιστικά κόμματα
χειραφέτηση της γυναίκας
νομικά και πολιτικά δικαιώματα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πώς ζούσαν οι εργάτες στην εποχή της βιομηχανικής επανάστασης;

Άνδρες, γυναίκες και παιδιά δούλευαν 12 έως 16 ώρες τη μέρα χωρίς ρεπό, με πολύ χαμηλούς μισθούς. Ζούσαν πολλοί μαζί σε μικρά, ανθυγιεινά σπίτια και πέθαιναν νέοι: στη Μιλούζ της Γαλλίας το 1827 ζούσαν κατά μέσο όρο 27 χρόνια.

Τι υποστήριζε ο Μαρξ;

Ότι η κοινωνική αδικία οφείλεται στο ότι λίγοι αστοί κατέχουν τα μέσα παραγωγής. Οι εργάτες έπρεπε να φτιάξουν δικό τους κόμμα, να ρίξουν τον καπιταλισμό και να γίνουν κάτοχοι των μέσων παραγωγής, για να φτιαχτεί μια αταξική κοινωνία χωρίς εκμετάλλευση. Αυτές οι ιδέες λέγονται μαρξισμός.

Γιατί γιορτάζεται η Πρωτομαγιά;

Την 1η Μαΐου 1886 μια απεργία στο Σικάγο για οκτάωρη εργασία καταπνίγηκε με αίμα. Από το 1890 τα συνδικάτα και τα σοσιαλιστικά κόμματα την τιμούν ως διεθνή εργατική γιορτή, όπως γίνεται και σήμερα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.