απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 12

Η ωρίμανση της βιομηχανικής επανάστασης

Η βιομηχανία που γεννήθηκε στη Μ. Βρετανία απλώνεται τον 19ο αιώνα στην Ευρώπη και στις ΗΠΑ. Νέοι κλάδοι όπως η χημεία και ο ηλεκτρισμός, ο σιδηρόδρομος, το ατμόπλοιο και ο τηλέγραφος αλλάζουν την οικονομία, που οργανώνεται πια ως καπιταλισμός.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΙΣΤΟΡΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η εκβιομηχάνιση αρχίζει στη Μ. Βρετανία (1750-1780) με την ατμομηχανή, τον άνθρακα, τη μεταλλουργία και το εργοστάσιο· πρώτοι κλάδοι η υφαντουργία και η μεταλλουργία.
  2. Τον 19ο αιώνα η οικονομία περνά από αγροτική-χειροτεχνική σε βιομηχανική· ως τα μέσα του αιώνα η βιομηχανία υπάρχει σε λίγες περιοχές της δυτικής Ευρώπης και μετά απλώνεται και στις ΗΠΑ.
  3. Μετά το 1880 η χημεία περνά στη μαζική παραγωγή (βαφές, λιπάσματα, πλαστικά, δυναμίτιδα), με πρωτοπόρο τη Γερμανία.
  4. Ο ηλεκτρισμός γίνεται ενέργεια για κινητήρες και φωτισμός· εφευρίσκεται ο λαμπτήρας πυρακτώσεως και η μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας σε απόσταση.
  5. Το 1825 ο Στίβενσον κινεί την πρώτη ατμάμαξα· ακολουθούν τραμ, μετρό, σιδερένια ατμόπλοια, αυτοκίνητο και πρώτα αεροπλάνα, ενώ το πετρέλαιο αποκτά αξία.
  6. Τηλέγραφος, τηλέφωνο και ασύρματος φτιάχνουν ένα δίκτυο που δένει όλη τη Γη με το νέο οικονομικό σύστημα.
  7. Καπιταλισμός: οικονομικός φιλελευθερισμός, εταιρείες με μετοχές, τράπεζες που δανείζουν με τόκο, συγχωνεύσεις, ολιγοπώλια και μονοπώλια.
  8. Οι περιοδικές κρίσεις υπερπαραγωγής κάνουν πολλούς να αμφισβητούν τον απόλυτο φιλελευθερισμό και να συζητούν κρατική παρέμβαση.

Πρόσωπα

Στίβενσον
Άγγλος μηχανικός της πρώτης ατμάμαξας, 1825
Ιούλιος Βερν
συγγραφέας μυθιστορημάτων για την επιστήμη
Καρλ Μαρξ και Φρίντριχ Ένγκελς
Κομμουνιστικό Μανιφέστο, 1848

Όροι

εκβιομηχάνιση
η γέννηση και εξάπλωση της βιομηχανίας
ατμομηχανή
το κύριο νέο τεχνικό μέσο
άνθρακας
το καύσιμο των ατμομηχανών
βιομηχανικό σύστημα
συγκέντρωση εργατών στα εργοστάσια
οργανική χημεία
βαφές, λιπάσματα, πλαστικά, εκρηκτικά
ηλεκτρισμός
η κύρια καινοτομία του τέλους του αιώνα
λαμπτήρας πυρακτώσεως
αντικατέστησε φωταέριο και λάμπες
ατμάμαξα
γραμμή Λίβερπουλ-Μάντσεστερ, 1825
ατμόπλοιο
σιδερένιο πλοίο με ατμομηχανή
ηλεκτρικός τηλέγραφος
επικοινωνία σε μεγάλες αποστάσεις
καπιταλισμός
οικονομία της ελεύθερης αγοράς
οικονομικός φιλελευθερισμός
η ιδεολογική βάση του καπιταλισμού
μετοχές
μερίδια στο κεφάλαιο μιας εταιρείας
μονοπώλιο
μία επιχείρηση κυριαρχεί στην αγορά
οικονομική κρίση
η αγορά δεν απορροφά την παραγωγή

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια ήταν τα κύρια γνωρίσματα της εκβιομηχάνισης;

Νέα τεχνικά μέσα, κυρίως η ατμομηχανή, που μείωναν τη χειρωνακτική δουλειά και το κόστος, νέες μορφές ενέργειας όπως ο άνθρακας, καινοτομίες στη μεταλλουργία, συγκέντρωση των εργατών στα εργοστάσια και γρήγορη ανάπτυξη. Πρώτοι κλάδοι ήταν η υφαντουργία και η μεταλλουργία.

Ποιοι νέοι κλάδοι αναπτύχθηκαν μετά το 1880;

Κλάδοι δεμένοι με την επιστημονική έρευνα: η χημική βιομηχανία (βαφές, λιπάσματα, πλαστικά, δυναμίτιδα, φάρμακα), με πρωτοπόρο τη Γερμανία, και ο ηλεκτρισμός, ως ενέργεια για κινητήρες και ως φωτισμός με τον ηλεκτρικό λαμπτήρα.

Τι είναι ο καπιταλισμός κατά την ενότητα;

Ο νέος τρόπος οργάνωσης της οικονομίας, η οικονομία της ελεύθερης αγοράς. Στηρίζεται στον οικονομικό φιλελευθερισμό: ο επιχειρηματίας κάνει ό,τι κρίνει για να κερδίσει. Φέρνει εταιρείες με μετοχές, μεγάλες τράπεζες, μονοπώλια και περιοδικές οικονομικές κρίσεις.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.