απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
4

Ταλαντώσεις

Μια κίνηση που επαναλαμβάνεται ίδια, ξανά και ξανά. Την περιγράφουν τρία μεγέθη, και τα δύο από αυτά είναι αντίστροφα το ένα του άλλου.

Γ΄ Γυμνασίου · Φυσική · Ενοτητα 4 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Περιοδική κίνηση είναι εκείνη που επαναλαμβάνεται σε ίσα χρονικά διαστήματα, όπως η περιφορά της Γης ή το γιο-γιο.
  2. Ταλάντωση είναι περιοδική κίνηση ανάμεσα σε δύο ακραίες θέσεις, γύρω από τη θέση ισορροπίας, όπου η συνισταμένη δύναμη μηδενίζεται.
  3. Η δύναμη επαναφοράς τραβά το σώμα πίσω στη θέση ισορροπίας. Όταν είναι ανάλογη με την απομάκρυνση (νόμος του Χουκ για το ελατήριο), έχουμε απλή αρμονική ταλάντωση.
  4. Περίοδος T είναι ο χρόνος μιας πλήρους ταλάντωσης, συχνότητα f = N/Δt οι ταλαντώσεις ανά δευτερόλεπτο, με f = 1/T, σε Hz. Πλάτος είναι η μέγιστη απομάκρυνση.
  5. Η περίοδος του απλού εκκρεμούς δεν εξαρτάται από μάζα και μικρό πλάτος, μεγαλώνει με το μήκος και εξαρτάται από τον τόπο· γι' αυτό το εκκρεμές χρησιμεύει για μέτρηση χρόνου.
  6. Στην ταλάντωση η δυναμική ενέργεια γίνεται κινητική και αντίστροφα: μέγιστη κινητική στη θέση ισορροπίας, μέγιστη δυναμική στις ακραίες θέσεις.
  7. Χωρίς τριβές η μηχανική ενέργεια και το πλάτος μένουν σταθερά· με τριβές το πλάτος μικραίνει και η ταλάντωση σβήνει.

Πρόσωπα

Χουκ
δύναμη ελατηρίου ανάλογη της επιμήκυνσης
Αϊνστάιν
ο χρόνος διαφέρει για κινούμενο παρατηρητή

Όροι

περιοδική κίνηση
επαναλαμβάνεται σε ίσα χρονικά διαστήματα
ταλάντωση
περιοδική κίνηση ανάμεσα σε δύο άκρα
θέση ισορροπίας
εκεί η συνισταμένη δύναμη είναι μηδέν
δύναμη επαναφοράς
σπρώχνει το σώμα προς τη θέση ισορροπίας
απλή αρμονική ταλάντωση
δύναμη επαναφοράς ανάλογη απομάκρυνσης
περίοδος (T)
χρόνος μιας πλήρους ταλάντωσης
συχνότητα (f)
πλήρεις ταλαντώσεις ανά δευτερόλεπτο
f = N/Δt
ταλαντώσεις N σε χρόνο Δt
f = 1/T
η συχνότητα είναι αντίστροφη της περιόδου
χερτζ (Hz)
μονάδα συχνότητας, 1/s
πλάτος
η μέγιστη απομάκρυνση από την ισορροπία
απλό εκκρεμές
μικρό σώμα κρεμασμένο από νήμα
μεγαλύτερο μήκος νήματος
μεγαλύτερη περίοδος εκκρεμούς
μέγιστη κινητική ενέργεια
τη στιγμή που περνά από την ισορροπία
μέγιστη δυναμική ενέργεια
στις ακραίες θέσεις της ταλάντωσης
μηχανική ενέργεια
κινητική συν δυναμική, σταθερή ιδανικά

ΠΑΙΞΕ ΤΟΑριθμοί · Τηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Τι είναι η περίοδος;

Ο χρόνος για μία πλήρη ταλάντωση. Αν το εκκρεμές κάνει 20 ταλαντώσεις σε 40 s, η περίοδος είναι 2 s.

Τι σχέση έχουν περίοδος και συχνότητα;

Είναι αντίστροφα: T = 1 : f. Μεγάλη περίοδος σημαίνει μικρή συχνότητα.

Από τι εξαρτάται η περίοδος ενός εκκρεμούς;

Από το μήκος του νήματος και από το g. Όχι από τη μάζα και, για μικρές εκτροπές, ούτε από το πλάτος.

Τι είναι το πλάτος;

Η μέγιστη απομάκρυνση από τη θέση ισορροπίας. Δείχνει πόσο «μεγάλη» είναι η ταλάντωση, όχι πόσο γρήγορη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.