Δ' Επεισόδιο στ. 1500-1592

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Η Ελένη λέει στον Χορό ότι η Θεονόη δεν πρόδωσε τον Μενέλαο, ότι εκείνος είναι οπλισμένος, λουσμένος και με καινούριο χιτώνα, και ζητά από τις γυναίκες να κρατήσουν το στόμα τους κλειστό.
2. Ο Θεοκλύμενος βγαίνει με δούλους που κρατούν τις προσφορές και προτείνει στην Ελένη να μείνει στη στεριά, από φόβο μήπως πέσει στη θάλασσα από τη θλίψη.
3. Η Ελένη τον λέει «καινούριε μου άντρα», υπόσχεται να γίνει γυναίκα του και ζητά να τους δοθεί το καράβι.
4. Ο Θεοκλύμενος δίνει πλοίο της Σιδώνας με πενήντα κουπιά και ορίζει κυβερνήτη τον ξένο, που θα τον υπακούν όλοι οι ναύτες του.
5. Σε σύντομη στιχομυθία η Ελένη μιλά με δίσημους λόγους και τον πείθει να μην έρθει στο πλοίο.
6. Ο Θεοκλύμενος διατάζει να ετοιμαστούν τα δώρα και τα τραγούδια του γάμου και μπαίνει στο παλάτι να περιμένει.
7. Ο Μενέλαος προσεύχεται στον Δία να τους λυτρώσει από τα δεινά και μαζί με την Ελένη φεύγει από τη δεξιά πάροδο, προς το λιμάνι.

Τι άλλαξε

• Η «μηχανή σωτηρίας» ολοκληρώνεται: η Ελένη και ο Μενέλαος φεύγουν για το λιμάνι και η σκηνή μένει άδεια.

Πρόσωπα

Ελένη

η πρωταγωνίστρια του δόλου, που με δίσημους λόγους εξασφαλίζει το καράβι

Θεοκλύμενος

ο βασιλιάς που ετοιμάζει τον γάμο του με την Ελένη και φαίνεται να έχει εξαπατηθεί

Μενέλαος

παρακολουθεί οπλισμένος και στο τέλος προσεύχεται στον Δία

Θεονόη

κόρη του Πρωτέα και αδελφή του Θεοκλύμενου, που του είπε ότι ο Μενέλαος πέθανε

Όροι

πεντηκόντορος

πλοίο με πενήντα κουπιά, που την κλασική εποχή το είχε αντικαταστήσει η τριήρης

ἐπαύλια ή θεώρητρα

τα δώρα που πρόσφεραν στους νεόνυμφους στην αρχαία Ελλάδα, σχηματίζοντας πομπή

μίασμα

ο νεκρός θεωρούνταν μίασμα για ένα σπίτι, γι' αυτό μετά από θάνατο γίνονταν τελετές καθαρμού

δίσημοι λόγοι

λόγια με διπλό νόημα, που η Ελένη χρησιμοποιεί ξανά ενώ ο Μενέλαος παρακολουθεί

τραγικωμωδία και ρομαντικό δράμα

ερμηνείες μελετητών που αμφισβητούν τον τραγικό χαρακτήρα του έργου, γιατί βλέπουν να κυριαρχούν κωμικά ή ρομαντικά στοιχεία

δεξιά πάροδος

κατά την αρχαία θεατρική σύμβαση, η πάροδος που οδηγεί στο λιμάνι