Πάροδος: Πρόωδος-Κομμός στ. 192-288

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

1. Στην πρόωδο η Ελένη, μόνη μετά την αποχώρηση του Τεύκρου, αναρωτιέται με ποιο κλάμα να ξεσπάσει.
2. Στην α΄ στροφή καλεί τις Σειρήνες και την Περσεφόνη, θεότητες που σχετίζονται με τον θάνατο, να συνοδέψουν τον θρήνο της.
3. Στην α΄ αντιστροφή μπαίνει ο Χορός: οι γυναίκες έπλεναν ρούχα στην ακρογιαλιά και άκουσαν τη φωνή της σαν νύμφη που κυνηγά ο Πάνας.
4. Στη β΄ στροφή η Ελένη λέει τα νέα του Τεύκρου: η Τροία κάηκε, η Λήδα κρεμάστηκε, ο Μενέλαος χάθηκε, τα αδέρφια της χάθηκαν.
5. Στη β΄ αντιστροφή ο Χορός επαναλαμβάνει τις συμφορές της σαν ηχώ και τη λυπάται για την άχαρη ζωή της.
6. Στην επωδό η Ελένη αναζητά την αρχή του κακού: το πεύκο του καραβιού του Πάρη, την Αφροδίτη, την Ήρα και τον Ερμή που την άρπαξε.
7. Κλείνει με το παράπονο ότι μια ψεύτικη φήμη λερώνει το όνομά της στην Τροία.

Πρόσωπα

Ελένη

η ηρωίδα, που θρηνεί τις συμφορές της

Χορός

Ελληνίδες αιχμάλωτες γυναίκες που συμπάσχουν με την Ελένη

Περσεφόνη

θεά του Κάτω Κόσμου, που είχε κι αυτή απαχθεί και αναγκαστεί να παντρευτεί τον Πλούτωνα

Σειρήνες

φτερωτές κόρες της Γης, συντρόφισσες της Περσεφόνης, που βρίσκονται συχνά σε επιτύμβια μνημεία

Πάνας

θεότητα που προστάτευε τους βοσκούς, με κέρατα και πόδια τράγου, που προκαλούσε πανικό

Κάστορας και Πολυδεύκης

ο ιππέας και ο πυγμάχος, αδέρφια της Ελένης, πρότυπα του αθλητικού ιδεώδους των Δωριέων

Όροι

Πάροδος

η πρώτη είσοδος του Χορού στην ορχήστρα

κομμός

θρηνητικό τραγούδι του Χορού και του ήρωα, που τραγουδούν εναλλάξ

πρόωδος

εισαγωγικοί στίχοι που τραγουδά η Ελένη με μουσική και ανοίγουν το λυρικό μέρος

στροφή και αντιστροφή

στη στροφή ο Χορός κινούνταν προς τα δεξιά και στην αντιστροφή γύριζε στη θέση του

επωδός

μέρος του χορικού άσματος που συμπληρώνει τη στροφή και την αντιστροφή, με τον Χορό ακίνητο

φόρμιγξ

έγχορδο μουσικό όργανο, ένα είδος κιθάρας

αἰὼν δυσαίων

ζωή δυστυχισμένη, όπως το δικό μας «βίος αβίωτος»

αναδίπλωση

η επανάληψη μιας λέξης, όπως το «ήρθε», που δείχνει το κλάμα να πνίγει την Ελένη

Χαλκίοικος

ναός της Αθηνάς στη Σπάρτη, με χάλκινες πύλες ή τοίχους με ελάσματα χαλκού

Δαναοί και Πριαμίδες

οι Έλληνες και οι Τρωαδίτες