Πρόλογος: 1η σκηνή στ. 1-82

Στον μονόλογο που ανοίγει την τραγωδία του Ευριπίδη, η Ελένη εξηγεί ότι βρίσκεται στην Αίγυπτο, ότι στην Τροία πήγε μόνο το είδωλό της και ότι τώρα κινδυνεύει να την παντρευτεί με τη βία ο Θεοκλύμενος.

Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΕΛΕΝΗ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Γιατί

Η κρίση του Πάρη: η Αφροδίτη του τάζει την Ελένη και κερδίζει. Η Ήρα οργίζεται και δίνει στον Πάρη ένα είδωλο αντί για την πραγματική Ελένη.

Τι έγινε

Η Ελένη παρουσιάζει τον τόπο: την Αίγυπτο του Νείλου, όπου βασίλευε ο Πρωτέας, και τα δυο παιδιά του, τον Θεοκλύμενο και τη Θεονόη που ξέρει τα θεία.
Λέει την καταγωγή της από τη Σπάρτη, τον Τυνδάρεω και τη Λήδα, αμφισβητώντας τη φήμη ότι πατέρας της είναι ο Δίας ως κύκνος.
Διηγείται την κρίση του Πάρη και πώς η Ήρα έστειλε στην Τροία ένα είδωλο φτιαγμένο από αιθέρα.
Ο Δίας έστησε τον πόλεμο για να ελαφρύνει τη γη από το πλήθος των ανθρώπων και να δοξαστεί ο πιο γενναίος των Ελλήνων. Η Ελένη ήταν μόνο η πρόφαση.
Ο Ερμής την έφερε στον Πρωτέα, για να κρατηθεί αγνή για τον Μενέλαο.
Τώρα όλοι την καταριούνται ως προδότρα. Τη στηρίζει μόνο η υπόσχεση του Ερμή ότι θα ζήσει ξανά στη Σπάρτη με τον άντρα της.
Ο Πρωτέας πέθανε και ο γιος του θέλει να την παντρευτεί, γι' αυτό προσπέφτει ικέτιδα στο μνήμα του.

Τι άλλαξε

Ο μονόλογος κλείνει με μια αντίθεση: η ελπίδα να ζήσει με τον Μενέλαο απέναντι στον φόβο ενός αναγκαστικού γάμου με τον Θεοκλύμενο.

Πρόσωπα

Ελένη: η ηρωίδα, κόρη του Τυνδάρεω και της Λήδας από τη Σπάρτη, σύζυγος του Μενελάου
Πρωτέας: βασιλιάς της Αιγύπτου που φιλοξένησε την Ελένη. Στον Όμηρο ήταν θαλάσσια θεότητα, ο Ευριπίδης τον κάνει θνητό βασιλιά
Θεοκλύμενος: γιος του Πρωτέα, θέλει να παντρευτεί την Ελένη. Επινόηση του Ευριπίδη
Θεονόη: κόρη του Πρωτέα, παλιά Ειδώ, που ξέρει τα θεία, τωρινά και μελλούμενα. Επινόηση του Ευριπίδη
Πάρης: γιος του Πρίαμου που έκρινε την ομορφότερη θεά
Ήρα: έφτιαξε το είδωλο της Ελένης από οργή για την κρίση του Πάρη
Ερμής: έφερε την Ελένη στην Αίγυπτο κρυμμένη σε νεφέλη
Κύπριδα: η Αφροδίτη, που κατά την παράδοση αναδύθηκε από τη θάλασσα της Κύπρου

Όροι

Πρόλογος: το πρώτο από τα κατὰ ποσὸν μέρη της τραγωδίας, που εισάγει τον θεατή στο έργο
είναι και φαίνεσθαι: η αντίθεση ανάμεσα στην πραγματική Ελένη στην Αίγυπτο και στο είδωλό της στην Τροία
κενή δόκησις: εικασία, φαντασία, «κούφια ιδέα»
Νηρηίδες: θεότητες της θάλασσας, κόρες του Νηρέα, θεού με μαντικές ικανότητες
Θεονόη: θεός + νους: αυτή που καταλαβαίνει τα θεία
λογιέται: θεωρείται
Ίδη: βουνό της Μικράς Ασίας κοντά στην Τροία, όπου ο Πάρης ζούσε βοσκός
Σκάμανδρος: ποτάμι κοντά στην Τροία
αιτία και πρόφαση: η Ελένη είναι μόνο η πρόφαση του πολέμου, αιτία είναι το σχέδιο του Δία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πού βρίσκεται η Ελένη στην αρχή της τραγωδίας;

Στην Αίγυπτο, στο παλάτι του Πρωτέα, κοντά στον Νείλο. Εκεί την έφερε ο Ερμής με εντολή του Δία, ενώ στην Τροία πήγε μόνο ένα είδωλό της.

Τι είναι το είδωλο της Ελένης;

Ένα ομοίωμά της, σαν ζωντανό πλάσμα, που έπλασε η Ήρα από αιθέρα, θυμωμένη που ο Πάρης προτίμησε την Αφροδίτη. Ο Πάρης πήρε στην Τροία το είδωλο και νόμιζε ότι είχε την Ελένη.

Γιατί η Ελένη κάθεται στο μνήμα του Πρωτέα;

Ο γιος του Πρωτέα, ο Θεοκλύμενος, θέλει να την παντρευτεί. Καταφεύγει ικέτιδα στο μνήμα, που ο Θεοκλύμενος το θεωρεί ιερό, για να έχει άσυλο και να μείνει πιστή στον Μενέλαο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα