Το κεφάλαιο εξετάζει τα μέταλλα: τις κοινές φυσικές τους ιδιότητες, πώς αντιδρούν με αραιά οξέα, πώς ένα δραστικότερο μέταλλο διώχνει ένα λιγότερο δραστικό από το διάλυμά του (απλή αντικατάσταση) και γιατί φτιάχνουμε κράματα όπως ο χάλυβας και ο μπρούντζος.
Γ΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΧΗΜΕΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 2, ΚΕΦ. 315 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα μέταλλα βρίσκονται στο αριστερό μέρος του περιοδικού πίνακα και στον φλοιό της Γης, συνήθως ενωμένα με οξυγόνο ή θείο· τα μη δραστικά, όπως ο χρυσός και ο άργυρος, βρίσκονται αυτοφυή.
Κοινές ιδιότητες: μεταλλική λάμψη, μεγάλη πυκνότητα, υψηλά σημεία τήξης και βρασμού, καλή αγωγιμότητα θερμότητας και ηλεκτρισμού, ελατότητα, ολκιμότητα.
Mg, Al και Fe αντιδρούν με αραιό HCl ή H₂SO₄ και δίνουν H₂, π.χ. Mg + 2H⁺ → Mg²⁺ + H₂· ο χαλκός δεν αντιδρά.
Η ένταση της αντίδρασης δείχνει τη δραστικότητα: Mg > Al > Fe > H > Cu.
Στην απλή αντικατάσταση ένα μέταλλο αντικαθιστά τα H⁺ ενός οξέος ή τα ιόντα ενός λιγότερο δραστικού μετάλλου.
Σιδερένιο καρφί σε μπλε διάλυμα CuSO₄ επιχαλκώνεται και το διάλυμα πρασινίζει: ο Fe διώχνει τα Cu²⁺.
Η σειρά δραστικότητας των μετάλλων μαζί με το υδρογόνο λέγεται ηλεκτροχημική σειρά· ένα μέταλλο αντικαθιστά μόνο όσα είναι κάτω από αυτό.
Κράματα είναι υλικά από δύο ή περισσότερα στοιχεία, με ένα τουλάχιστον μέταλλο, που έχουν μεταλλικές ιδιότητες: μπρούντζος (Cu, Sn), ορείχαλκος (Cu, Zn), χάλυβας (Fe, C).
Είναι στερεά (εκτός από τον υδράργυρο), με μεταλλική λάμψη, συνήθως μεγάλη πυκνότητα και υψηλά σημεία τήξης και βρασμού. Άγουν καλά θερμότητα και ηλεκτρισμό, είναι ελατά (γίνονται ελάσματα) και όλκιμα (γίνονται σύρματα). Υπάρχουν εξαιρέσεις, όπως τα ελαφριά Li, Na, K.
Τι είναι αντίδραση απλής αντικατάστασης;
Η αντίδραση όπου ένα μέταλλο παίρνει τη θέση των H⁺ σε διάλυμα οξέος ή των ιόντων ενός λιγότερο δραστικού μετάλλου. Π.χ. ένα σιδερένιο καρφί σε διάλυμα CuSO₄ επιχαλκώνεται: Fe + Cu²⁺ → Fe²⁺ + Cu, γιατί ο σίδηρος είναι δραστικότερος από τον χαλκό.
Γιατί χρησιμοποιούμε κράματα και όχι καθαρά μέταλλα;
Γιατί με την ανάμειξη αποκτάμε καλύτερες ιδιότητες: μεγαλύτερη σκληρότητα, αντοχή στη σκουριά και στη διάβρωση. Ο χάλυβας (σίδηρος με λίγο άνθρακα) είναι σκληρότερος από τον σίδηρο και με χρώμιο γίνεται ανοξείδωτος.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.