απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
9

Οι νόμοι επισκέπτονται τον Σωκράτη στη φυλακή

Η ίδια λεξούλα, τρεις δουλειές. Ποια κάνει κάθε φορά το λέει η έγκλιση και η πρόταση γύρω της.

Γ΄ Γυμνασίου · Αρχαία · Ενοτητα 9 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Σωκράτης καταδικάστηκε σε θάνατο από την Ηλιαία (399 π.Χ.) με την κατηγορία ότι πίστευε σε άλλους θεούς και διέφθειρε τους νέους· στον Κρίτωνα ο Πλάτων δείχνει γιατί αρνείται να δραπετεύσει.
  2. Οι φίλοι του θεωρούσαν την απόδραση διόρθωση μιας αδικίας· ο Σωκράτης βάζει τους νόμους να μιλούν σαν πρόσωπα και να του ζητούν λόγο.
  3. Αν οι δικαστικές αποφάσεις δεν ισχύουν, η πόλη ανατρέπεται· ο σεβασμός στη δικαιοσύνη είναι προϋπόθεση της πολιτείας, και σήμερα η ανεξάρτητη δικαιοσύνη θεωρείται εγγύηση της δημοκρατίας.
  4. Στην Αθήνα, όταν κάποιος ζητούσε να αλλάξει ένας νόμος, η Εκκλησία του Δήμου όριζε ρήτορες να τον υπερασπίσουν μπροστά στην Ηλιαία.
  5. Λεξιλογικά: ανάλυση σύνθετων λέξεων σε συνθετικά (ἀπόλλυμι, διαφθείρω, σύμπας) και σύνθετα με πρόθεση + ἔχω ή με β΄ συνθετικό το γίγνομαι.
  6. Το μόριο ἄν είναι υποθετικό, αοριστολογικό ή δυνητικό· οι σύνδεσμοι ὅταν, ἐπειδάν βγήκαν από ὅτε, ἐπειδή + ἄν.
  7. Κάθε δευτερεύουσα πρόταση χαρακτηρίζεται από την εξάρτηση, την εισαγωγή, την εκφορά και τη συντακτική θέση· οι ονοματικές λειτουργούν σαν ονόματα.
  8. Ειδικές, ενδοιαστικές, πλάγιες ερωτηματικές και ονοματικές αναφορικές: εισαγωγή, ρήματα εξάρτησης και εκφορά, με την ευκτική του πλαγίου λόγου μετά από ιστορικό χρόνο.

Πρόσωπα

Πλάτων
φιλόσοφος, έγραψε τον διάλογο Κρίτων
Σωκράτης
καταδικάστηκε το 399 π.Χ. και αρνείται να δραπετεύσει
Κρίτων
φίλος του Σωκράτη, του προτείνει την απόδραση

Όροι

ἀποδιδράσκω
δραπετεύω
τὸ κοινὸν τῆς πόλεως
το σύνολο των πολιτών, οι αρχές
ἄκυρος γίγνομαι
χάνω την ισχύ μου, ακυρώνομαι
κύριός εἰμι (για απόφαση)
ισχύω, είμαι έγκυρος
ἰδιώτης
ο απλός πολίτης, χωρίς αξίωμα
υποθετικό ἄν
αρχή πρότασης, με υποτακτική: «αν»
αοριστολογικό ἄν
δεύτερη λέξη, με υποτακτική: «-δήποτε»
δυνητική ευκτική
κάτι δυνατό στο παρόν ή στο μέλλον
δυνητική οριστική
δυνατό στο παρελθόν ή μη πραγματικό
ὅταν, ἐπειδάν
ὅτε, ἐπειδή + αοριστολογικό ἄν
κύρια πρόταση
στέκεται μόνη της στον λόγο
ονοματικές προτάσεις
παίρνουν θέση ονόματος στην περίοδο
ειδικές προτάσεις
με ὅτι ή ὡς, μετά από ρήματα λέγω, ξέρω
ὡς (ειδικός σύνδεσμος)
περιεχόμενο υποκειμενικό ή ψευδές
ενδοιαστικές προτάσεις
με μή ή μὴ οὐ, μετά από ρήματα φόβου
πλάγιες ερωτηματικές
ερωτήσεις σε πλάγιο λόγο
ολικής άγνοιας ερώτηση
απάντηση ναι ή όχι, εισάγεται με εἰ
ευκτική του πλαγίου λόγου
συνήθως μετά από ρήμα ιστορικού χρόνου
ονοματικές αναφορικές
αναφορική πρόταση στη θέση ονόματος
απορηματική υποτακτική
δηλώνει απορία: να + ρήμα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πόσα είδη ἄν υπάρχουν;

Τρία: υποθετικό, αοριστολογικό και δυνητικό.

Πώς τα ξεχωρίζω;

Το υποθετικό είναι στην υποθετική πρόταση μαζί με το εἰ. Το αοριστολογικό σε αναφορική ή χρονική. Το δυνητικό με οριστική ή ευκτική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.