απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
6

Η μουσική εξημερώνει

Ο αόριστος β΄ δεν παίρνει -σα. Παίρνει τις καταλήξεις του παρατατικού πάνω σε αλλαγμένο θέμα.

Γ΄ Γυμνασίου · Αρχαία · Ενοτητα 6 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Πολύβιος, από τη Μεγαλόπολη, που έζησε περ. 200-120 π.Χ., εξηγεί στις Ιστορίες του πώς η Ρώμη κατέκτησε μεγάλο μέρος του κόσμου σε σύντομο χρόνο· στο 4ο βιβλίο αναφέρει τους Κυναιθείς, που έγιναν άγριοι όταν άφησαν τη μουσική.
  2. Στην Αρκαδία τα παιδιά τραγουδούν από νήπια ύμνους και παιάνες για τους τοπικούς ήρωες και θεούς και αργότερα χορεύουν κάθε χρόνο στα θέατρα με τους αυλητές του Διονύσου.
  3. Η άγνοια άλλων μαθημάτων δεν θεωρείται ντροπή, η άγνοια του τραγουδιού όμως ναι, αφού όλοι το μαθαίνουν υποχρεωτικά.
  4. Οι παλιοί θέσπισαν τη μουσική για να απαλύνει τη σκληρή εργασία και την αυστηρότητα που φέρνει το κρύο και τραχύ κλίμα· ο τόπος επηρεάζει τον χαρακτήρα.
  5. Μουσικά είδη: ο νόμος για τον Απόλλωνα, ο ύμνος, ο παιάνας και ο διθύραμβος του Διονύσου, που ο Αρίων έδωσε τεχνική μορφή γύρω στο 600 π.Χ.
  6. Λεξιλογικά: ρήματα από ονόματα με καταλήξεις -εύω, -άζω, -ίζω, -άω, -έω, -όω (χορεύω, ἀναγκάζω, νομίζω, τιμῶ).
  7. Αόριστος β΄: άλλο θέμα από τον ενεστώτα, καταλήξεις παρατατικού στην οριστική και ενεστώτα στα υπόλοιπα, με ειδικούς κανόνες τονισμού.
  8. Ανώμαλη κλίση των γυνή (ὦ γύναι) και παῖς (ὦ παῖ, παίδων)· η αὐτός είναι οριστική (ο ίδιος) ή επαναληπτική στις πλάγιες πτώσεις.

Πρόσωπα

Πολύβιος
ιστορικός από τη Μεγαλόπολη (περ. 200-120 π.Χ.), έγραψε τις Ιστορίες
Πίνδαρος
λυρικός ποιητής, έγραψε ύμνους για αθλητές και γιορτές
Βακχυλίδης
λυρικός ποιητής, έγραψε επίσης ύμνους
Αρίων ο Μηθυμναίος
έδωσε τεχνική μορφή στον διθύραμβο γύρω στο 600 π.Χ.
Περίανδρος
τύραννος της Κορίνθου, ανέθεσε στον Αρίωνα τον διθύραμβο
Μένανδρος
γνωμικό: η περίσταση δοκιμάζει τους φίλους

Όροι

νόμος (μουσικός)
αυστηρό μουσικό πρότυπο για τον Απόλλωνα
ύμνος
λατρευτικό άσμα για θεούς ή ήρωες
παιάνας
χορικό άσμα, αρχικά για τον Απόλλωνα
διθύραμβος
ιερό τραγούδι του Διονύσου
πάτριος
πατροπαράδοτος
ἐπιχώριος
τοπικός
συλλήβδην
με λίγα λόγια, συνολικά
αόριστος β΄, οριστική
καταλήξεις παρατατικού (ἔβαλον)
αόριστος β΄, άλλες εγκλίσεις
καταλήξεις ενεστώτα (βάλω, βάλοιμι)
απαρέμφατο αορ. β΄ ε.φ.
-εῖν, περισπάται (βαλεῖν)
απαρέμφατο αορ. β΄ μ.φ.
-έσθαι, τόνος στην παραλήγουσα
β΄ εν. προστ. αορ. β΄ μ.φ.
-οῦ, περισπάται (ἀφικοῦ)
ἐλθέ, εὑρέ, λαβέ, εἰπέ, ἰδέ
οξύτονες προστακτικές αορίστου β΄
εἶπον
αόριστος β΄ του λέγω
ἤνεγκον
αόριστος β΄ του φέρω
εἶδον
αόριστος β΄ του ὁρῶ
ὦ γύναι
κλητική ενικού του γυνή
ὦ παῖ
κλητική ενικού του παῖς
αὐτός ως οριστική
ξεχωρίζει κάτι: ο ίδιος
αὐτός ως επαναληπτική
στις πλάγιες πτώσεις, αντί για γ΄ πρόσωπο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πώς ξεχωρίζω τον αόριστο β΄;

Δεν έχει το -σ- του αορίστου α΄ και το θέμα του διαφέρει από τον ενεστώτα.

Πώς κάνει το λαμβάνω;

ἔλαβον.

Χρειάζεται να τα μάθω απ έξω;

Ναι, τα συχνότερα. Δεν βγαίνουν με κανόνα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.