απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5

Η ισονομία των πολιτών εγγύηση της δημοκρατίας

Η γ΄ τάξη, τα σε -όω: ο με βραχύ φωνήεν δίνει ου, ο με δίφθογγο δίνει οι.

Γ΄ Γυμνασίου · Αρχαία · Ενοτητα 5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο Ισοκράτης (436-338 π.Χ.) γράφει τον λόγο Κατά Λοχίτου για έναν απλό πολίτη που κακοποιήθηκε από τον αριστοκράτη Λοχίτη, και μιλά για τη σημασία της ισονομίας.
  2. Οι συνετοί δικαστές, όταν αποφασίζουν δίκαια για άλλους, εξασφαλίζουν και τα δικά τους, γιατί οι αποφάσεις τους διαμορφώνουν τη συμπεριφορά όλων.
  3. Η ποινή δεν πρέπει να μικραίνει επειδή το θύμα είναι φτωχό ή άσημο· σε δημοκρατία το χειρότερο θα ήταν να μην έχουν όλοι τα ίδια.
  4. Η δημοκρατία στηρίζεται στην ισονομία (ίσοι μπροστά στον νόμο), στην αξιοκρατία και στη δίκαιη απόδοση ευθυνών.
  5. Κάθε δικαστής πρέπει να ψηφίζει σαν να δικάζει δική του υπόθεση, γιατί όποιος παραβαίνει τον νόμο για τη σωματική ακεραιότητα αδικεί όλους.
  6. Λεξιλογικά: επίθετα από ονόματα με καταλήξεις όπως -αιος, -ιμος, -ικός, -ερός, -οιος (δίκαιος, νόμιμος, πολιτικός, νοερός, ἀλλοῖος).
  7. Γ΄ τάξη συνηρημένων (-όω, -ῶ): το ο συναιρείται με το φωνήεν της κατάληξης στον ενεστώτα και στον παρατατικό· στους άλλους χρόνους γίνεται ω.

Πρόσωπα

Ισοκράτης
Αθηναίος ρήτορας (436-338 π.Χ.), έγραψε τον λόγο Κατά Λοχίτου
Λοχίτης
αριστοκράτης, κατηγορείται ότι κακοποίησε έναν φτωχό πολίτη
Δημοσθένης
στον λόγο Κατά Τιμοκράτους: ο ίδιος νόμος για όλους

Όροι

ισονομία
ισότητα των πολιτών μπροστά στον νόμο
αξιοκρατία
πρόοδος με κριτήριο την προσωπική αξία
τίμημα
εδώ: το πρόστιμο
ἄδοξος
αφανής, άσημος
διωνομασμένος
ονομαστός, επιφανής
πένομαι
είμαι φτωχός
κεῖμαι (για νόμο)
ισχύω
κλεψύδρα
αγγείο νερού: μετρούσε τον χρόνο ομιλίας
δίκαιος
επίθετο σε -αιος από το δίκη
νόμιμος
επίθετο σε -ιμος από το νόμος
πολιτικός
επίθετο σε -ικός από το πολίτης
γ΄ τάξη συνηρημένων
-όω, -ῶ: ἀξιόω, ἀξιῶ
ο + ε, ο + ο, ο + ου
δίνουν ου (ἀξιοῦμεν)
ο + ει, ο + οι, ο + ῃ
δίνουν οι (ἀξιοῖ)
ο + η, ο + ω
δίνουν ω (ἀξιῶ)
ἀξιοῦν
απαρέμφατο ενεστώτα ε.φ. του ἀξιῶ
ἠξίουν
παρατατικός ε.φ.: α΄ ενικό, γ΄ πληθυντικό
γ΄ τάξη στους άλλους χρόνους
το ο γίνεται ω (ἀξιώσω)
νεοελληνικά ρήματα σε -ώνω
συχνά από αρχαία σε -όω (αξιώνω)

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Ασκήσεις με λύσεις

Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.

Συχνές απορίες

Πώς κάνει το δηλόω;

δηλῶ.

Και το δηλόεις;

δηλοῖς. Το ο με το ει δίνει οι.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.