Η τέταρτη ενότητα παρουσιάζει, από την Πολιτεία, τη συζήτηση του Σωκράτη για το γιατί οι άξιοι άνθρωποι αναλαμβάνουν την εξουσία: όχι για χρήματα ή δόξα, αλλά από καθήκον, για να μην κυβερνήσουν χειρότεροι. Εξετάζει έτσι τα κίνητρα και τον σκοπό της πολιτικής.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Σωκράτης συνομιλεί με τον Γλαύκωνα, μεγαλύτερο αδελφό του Πλάτωνα, και με τον Θρασύμαχο για τη δικαιοσύνη στην πόλη.
Συγκρίνει τη διακυβέρνηση με την ιατρική και τη ναυτική τέχνη: κάθε τέχνη ωφελεί εκείνους στους οποίους απευθύνεται, άρα ο πολιτικός πρέπει να ωφελεί όσους κυβερνά.
Άξιοι είναι οι ενάρετοι, όσοι έχουν ηθικό φρόνημα· δεν τους ελκύουν ο μισθός, το κρυφό κέρδος ή η δόξα.
Ο Πλάτων βλέπει τρία βασικά κίνητρα του ανθρώπου: φιλοτιμία, φιλοχρηματία και φιλοσοφία.
Οι άξιοι κυβερνούν από καθήκον, για να αποτρέψουν τη ζημιά που θα έκαναν ανάξιοι άρχοντες.
Η πολιτική δεν πρέπει να είναι ιδιοτελής εκμετάλλευση αλλά φροντίδα για την ευημερία όλων.
Στον Πολιτικό η πολιτική παρομοιάζεται με υφαντική που ενώνει τους πολίτες σε κοινή ζωή με ομόνοια και φιλία.
Η Ουτοπία του Τόμας Μορ (1516) εμπνεύστηκε από την Πολιτεία του Πλάτωνα.
Γιατί οι άξιοι άνθρωποι δεν επιδιώκουν την εξουσία για χρήματα ή για δόξα;
Γιατί δεν θέλουν να λέγονται πληρωμένοι, αν παίρνουν φανερά μισθό, ούτε κλέφτες, αν κερδίζουν κρυφά από το αξίωμα· ούτε είναι φιλόδοξοι. Για τον Πλάτωνα η φιλαργυρία και η φιλοδοξία είναι ελαττώματα, όχι σωστά κίνητρα για πολιτική.
Τι τους κάνει τελικά να αναλάβουν την εξουσία;
Ένας εξαναγκασμός και ο φόβος μιας τιμωρίας: η μεγαλύτερη τιμωρία είναι να τους κυβερνήσει κάποιος χειρότερος. Αναλαμβάνουν λοιπόν την εξουσία ως αναγκαίο καθήκον, όχι για να καλοπεράσουν, επειδή δεν υπάρχουν καλύτεροι ή ίσοι τους να την αναθέσουν.
Με τι παρομοιάζεται η πολιτική στον Πολιτικό του Πλάτωνα;
Με την υφαντική: η βασιλική, πολιτική τέχνη «υφαίνει» μαζί τους γενναίους και τους συνετούς χαρακτήρες με την ομόνοια και τη φιλία, και όλους τους πολίτες τους τυλίγει σε ένα ύφασμα κοινής, ευτυχισμένης ζωής.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.