Εισαγωγή: Η Φιλοσοφία και η Ιστορία της Αρχαίας Ελληνικής Φιλοσοφίας
Η εισαγωγή του Ανθολογίου εξηγεί τι σημαίνει φιλοσοφία, πώς γεννήθηκε, ποιους κλάδους έχει, σε ποιες περιόδους χωρίζεται η αρχαία ελληνική φιλοσοφία, από ποιες πηγές τη γνωρίζουμε και γιατί μας αφορά ακόμη.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Η φιλοσοφία γεννήθηκε στην Ιωνία τον 6ο αι. π.Χ., όταν οι Προσωκρατικοί άρχισαν να εξηγούν τον κόσμο με τη λογική.
Για τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη η φιλοσοφία ξεκινά από την απορία και τον θαυμασμό μπροστά στον κόσμο· είναι θεωρία, χωρίς ιδιοτέλεια, αλλά και διδασκαλία για τον σωστό τρόπο ζωής.
Στην αρχαιότητα δόθηκαν πολλοί ορισμοί: γνώση των όντων, έρευνα των πρώτων αιτίων, γνώση θείων και ανθρώπινων πραγμάτων, τέχνη των τεχνών· η ποικιλία δείχνει πόσο δύσκολα ορίζεται.
Βασίζεται σε διάλογο, κριτική σκέψη και πνευματική ελευθερία και απαντά σε ερωτήματα όπως «Τι μπορώ να ξέρω;» και «Τι οφείλω να κάνω;».
Η ηθική μελετά τις αξίες και τους κανόνες της συμπεριφοράς· η πολιτική και κοινωνική φιλοσοφία μελετά την οργάνωση του κράτους, τα δικαιώματα, τους νόμους και τα πολιτεύματα.
Στην κλασική περίοδο η φιλοσοφία στρέφεται από τον κόσμο στον άνθρωπο· ο Πλάτων ιδρύει την Ακαδημία και ο Αριστοτέλης το Λύκειο.
Στη μετακλασική περίοδο κυριαρχούν τρία ρεύματα, Επικουρισμός, Στωικισμός, Σκεπτικισμός, και αργότερα ο Νεοπλατωνισμός του Πλωτίνου· ο Ιουστινιανός κλείνει τις σχολές το 529 μ.Χ.
Γνωρίζουμε τους φιλοσόφους από άμεσες πηγές (τα έργα τους) και έμμεσες (δοξογραφίες, βιογραφίες, ανθολογίες, υπομνήματα)· πολλά θέματά τους, κυρίως ηθικά και πολιτικά, είναι ακόμη επίκαιρα.
Πρόσωπα
Πυθαγόρας
ο πρώτος που αποκάλεσε τον εαυτό του φιλόσοφο
Θαλής ο Μιλήσιος
με αυτόν αρχίζει η προσωκρατική φιλοσοφία
Σωκράτης
έστρεψε τη φιλοσοφία στον άνθρωπο
Πλάτων
ίδρυσε την Ακαδημία
Αριστοτέλης
ίδρυσε το Λύκειο, πέθανε το 322 π.Χ.
Πλωτίνος
κύριος εκπρόσωπος του Νεοπλατωνισμού (3ος αι. μ.Χ.)
Η αγάπη για τη σοφία, από τις λέξεις φίλος και σοφία. Η σοφία στον Όμηρο και στον Ησίοδο ήταν η ικανότητα σε μια τέχνη, ενώ αργότερα σήμαινε και ενδιαφέρον για τη γνώση, φρόνηση και σωστή κρίση. Πρώτος ο Πυθαγόρας ονόμασε τον εαυτό του φιλόσοφο.
Ποια είναι τα θεωρητικά και ποια τα πρακτικά προβλήματα της φιλοσοφίας;
Θεωρητικά είναι όσα αφορούν τη γνώση του κόσμου, του ανθρώπου και του θεού: μεταφυσική ή οντολογία, κοσμολογία, γνωσιολογία, λογική. Πρακτικά είναι όσα αφορούν την ανθρώπινη πράξη: ηθική, κοινωνική και πολιτική φιλοσοφία.
Σε ποιες περιόδους χωρίζεται η αρχαία ελληνική φιλοσοφία;
Στην αρχαϊκή ή προσωκρατική (6ος και 5ος αι. π.Χ.), από τον Θαλή ως τον Σωκράτη· στην κλασική ή αττική (5ος και 4ος αι. π.Χ.), από τον Σωκράτη ως τον θάνατο του Αριστοτέλη το 322 π.Χ.· και στη μετακλασική (ελληνιστική, ρωμαϊκή, ύστερη αρχαιότητα), ως το κλείσιμο των σχολών της Αθήνας το 529 μ.Χ.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.