Το μάθημα εξηγεί πώς η γενετική μηχανική μεταφέρει γονίδια από οργανισμό σε οργανισμό, με κύριο παράδειγμα την παραγωγή ανθρώπινης ινσουλίνης από βακτήρια, και παρουσιάζει τη γονιδιακή θεραπεία και τα γενετικά τροποποιημένα φυτά.
Β΄ Γυμνασίου · Βιολογία · Ενοτητα 6 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Γιατί
Η ινσουλίνη από πάγκρεας βοοειδών και χοίρων κόστιζε πολύ, δεν έφτανε και προκαλούσε αλλεργίες, επειδή δεν είναι ίδια με την ανθρώπινη.
Τι έγινε
Οι διαβητικοί δεν φτιάχνουν αρκετή ινσουλίνη, μια ορμόνη του παγκρέατος, και χρειάζονται καθημερινές ενέσεις.
Το γονίδιο της ανθρώπινης ινσουλίνης μπήκε σε βακτήριο, που πολλαπλασιάζεται και δίνει πληθυσμό τροποποιημένων βακτηρίων που φτιάχνουν ινσουλίνη.
Με παρόμοιο τρόπο παράγονται ορμόνες, αντιβιοτικά και εμβόλια. Γενετικά τροποποιημένα βακτήρια χρησιμοποιούνται και για πετρελαιοκηλίδες ή ζιζάνια.
Η χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος εντόπισε «παθολογικά» γονίδια και επιτρέπει διάγνωση, πρόγνωση και την ελπίδα της γονιδιακής θεραπείας.
Στη γονιδιακή θεραπεία απενεργοποιημένοι ιοί μεταφέρουν το φυσιολογικό γονίδιο μέσα στα κύτταρα του ασθενή.
Τα γενετικά τροποποιημένα φυτά μπορεί να αντέχουν σε παράσιτα ή ακραίο καιρό, αλλά υπάρχουν προβληματισμοί για την ασφάλεια και το περιβάλλον.
Τι άλλαξε
Σε κάθε τέτοιο επίτευγμα πρέπει να ζυγίζονται τα οφέλη μαζί με τις πιθανές επιπτώσεις.
Όροι
γενετική μηχανική
οι τεχνικές που μεταφέρουν γενετικό υλικό από έναν οργανισμό σε άλλον
γενετικά τροποποιημένος οργανισμός
οργανισμός που πήρε με γενετική μηχανική νέα κληρονομήσιμα χαρακτηριστικά
ινσουλίνη
πρωτεΐνη και ορμόνη που παράγεται από το πάγκρεας
σακχαρώδης διαβήτης
ασθένεια όπου ο οργανισμός δεν φτιάχνει ινσουλίνη ή φτιάχνει ελάχιστη
χαρτογράφηση του ανθρώπινου γονιδιώματος
η εύρεση της θέσης κάθε γονιδίου στα χρωμοσώματα και της αλληλουχίας των βάσεών του
γονιδιακή θεραπεία
η εισαγωγή του φυσιολογικού γονιδίου σε ασθενή με κληρονομική ασθένεια
αποικοδομητές
οργανισμοί που διασπούν τις οργανικές ενώσεις, π.χ. του πετρελαίου
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Πώς παράγεται σήμερα η ινσουλίνη για τους διαβητικούς;
Οι επιστήμονες απομόνωσαν το γονίδιο της ανθρώπινης ινσουλίνης και το έβαλαν σε βακτήριο. Καθώς τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται, όλα φέρουν το γονίδιο και παράγουν ανθρώπινη ινσουλίνη σε μεγάλες ποσότητες και με χαμηλό κόστος.
Τι είναι η γενετική μηχανική;
Είναι το σύνολο των τεχνικών που μεταφέρουν γενετικό υλικό από έναν οργανισμό σε άλλον. Οι οργανισμοί που προκύπτουν λέγονται γενετικά τροποποιημένοι.
Τι είναι η γονιδιακή θεραπεία;
Είναι η προσπάθεια να εισαχθεί το φυσιολογικό γονίδιο σε έναν ασθενή με κληρονομική ασθένεια. Για τη μεταφορά χρησιμοποιούνται απενεργοποιημένοι ιοί, αλλά οι εφαρμογές της είναι ακόμη περιορισμένες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.