απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
5.6

Μεταλλάξεις

Το μάθημα εξηγεί τι είναι οι μεταλλάξεις, αλλαγές στο DNA που γίνονται τυχαία ή από παράγοντες του περιβάλλοντος, με παραδείγματα τον αλφισμό και το σύνδρομο Ντάουν, και κλείνει με περίληψη του κεφαλαίου 5.

Β΄ Γυμνασίου · Βιολογία · Ενοτητα 5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Νέα χαρακτηριστικά μπορεί να οφείλονται σε αλλαγές στο DNA, που ονομάζονται μεταλλάξεις.
  2. Μεταλλάξεις προκαλούν χημικές ουσίες ή ακτινοβολίες, όπως η υπεριώδης.
  3. Ο αλφισμός οφείλεται σε γονιδιακή μετάλλαξη: δεν παράγεται μελανίνη και ο ομόζυγος για το υπολειπόμενο αλληλόμορφο έχει λευκό δέρμα και μαλλιά.
  4. Στο σύνδρομο Ντάουν αλλάζει ο αριθμός των χρωμοσωμάτων: υπάρχει ένα επιπλέον χρωμόσωμα.
  5. Οι μεταλλάξεις δεν φέρνουν πάντα ασθένεια. Δημιουργούν νέα αλληλόμορφα και αυξάνουν τη γενετική ποικιλότητα.
  6. Η περίληψη θυμίζει ότι ο άνθρωπος έχει 46 χρωμοσώματα, 44 αυτοσωμικά και τα φυλετικά Χ και Υ, και ότι το Υ χαρακτηρίζει το αρσενικό φύλο.

Όροι

μετάλλαξη
αλλαγή στο DNA, τυχαία ή από παράγοντα του περιβάλλοντος
μεταλλαξογόνος παράγοντας
χημική ουσία ή ακτινοβολία που προκαλεί μεταλλάξεις
γονιδιακή μετάλλαξη
αλλαγή στην αλληλουχία του DNA ενός γονιδίου
αλφισμός
ασθένεια όπου δεν παράγεται η χρωστική μελανίνη, με λευκό δέρμα και λευκά μαλλιά
σύνδρομο Ντάουν
κατάσταση με ένα επιπλέον χρωμόσωμα, 47 αντί για 46
γενετική ποικιλότητα
η ποικιλία χαρακτηριστικών που οφείλεται στα νέα αλληλόμορφα των μεταλλάξεων
φυλετικά χρωμοσώματα
τα Χ και Υ· η παρουσία του Υ χαρακτηρίζει το αρσενικό φύλο

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Τι είναι οι μεταλλάξεις;

Είναι αλλαγές στο DNA που συμβαίνουν τυχαία ή από την επίδραση παραγόντων του περιβάλλοντος. Είναι σπάνιες και μπορεί να γίνουν σε σωματικό ή γεννητικό κύτταρο.

Πώς προκύπτει το σύνδρομο Ντάουν;

Συνήθως σχηματίζεται ωάριο με 24 χρωμοσώματα αντί για 23. Αν γονιμοποιηθεί από φυσιολογικό σπερματοζωάριο, ο άνθρωπος που θα προκύψει έχει 47 χρωμοσώματα αντί για 46.

Γιατί δεν πρέπει να καθόμαστε πολλές ώρες στον ήλιο;

Γιατί η υπεριώδης ακτινοβολία είναι μεταλλαξογόνος παράγοντας, δηλαδή μπορεί να προκαλέσει μεταλλάξεις στο DNA.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.