Το γενετικό υλικό οργανώνεται σε χρωμοσώματα

Το μάθημα εξηγεί ότι το DNA με τα γονίδια καθορίζει τις πρωτεΐνες και άρα τις ιδιότητες ενός οργανισμού, πώς οργανώνεται σε χρωμοσώματα, τι είναι ο καρυότυπος, οι διπλοειδείς και απλοειδείς οργανισμοί, και πώς καθορίζεται το φύλο στον άνθρωπο.

Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΒΙΟΛΟΓΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 515 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

Τι έγινε

Τις ιδιότητες του κυττάρου τις καθορίζουν κυρίως οι πρωτεΐνες, και η δράση τους εξαρτάται από τη σειρά των αμινοξέων.
Τη σειρά αυτή την καθορίζει το DNA, που έχει τις γενετικές πληροφορίες στα γονίδια. Ρόλο παίζει και το περιβάλλον.
Στα ευκαρυωτικά κύτταρα το DNA βρίσκεται κυρίως στον πυρήνα και σχηματίζει χρωμοσώματα, με τη βοήθεια πρωτεϊνών.
Ο αριθμός των χρωμοσωμάτων είναι χαρακτηριστικός για κάθε είδος. Ο άνθρωπος έχει 46 σε κάθε σωματικό κύτταρο.
Τα ομόλογα χρωμοσώματα έχουν ίδιο σχήμα και μέγεθος και πληροφορίες για τις ίδιες ιδιότητες. Για να τα μελετήσουμε φτιάχνουμε τον καρυότυπο.
Οι οργανισμοί με ομόλογα χρωμοσώματα είναι διπλοειδείς (2n), ενώ όσοι δεν έχουν ζεύγη, όπως οι προκαρυωτικοί, είναι απλοειδείς (1n).
Το φύλο καθορίζεται από τα φυλετικά χρωμοσώματα: ΧΥ ο άνδρας, ΧΧ η γυναίκα.

Όροι

γονίδια: τμήματα του DNA που περιέχουν τις γενετικές πληροφορίες
χρωμοσώματα: δομές από DNA και πρωτεΐνες στον πυρήνα των ευκαρυωτικών κυττάρων
ομόλογα χρωμοσώματα: ζεύγος χρωμοσωμάτων με ίδιο σχήμα και μέγεθος και πληροφορίες για τις ίδιες ιδιότητες
καρυότυπος: η απεικόνιση των χρωμοσωμάτων σε ζεύγη, κατά ελαττούμενο μέγεθος
διπλοειδείς (2n): οργανισμοί με ομόλογα χρωμοσώματα, ένα μητρικό και ένα πατρικό σε κάθε ζεύγος
απλοειδείς (1n): οργανισμοί με χρωμοσώματα που δεν είναι ανά δύο όμοια
φυλετικά χρωμοσώματα: το ζεύγος χρωμοσωμάτων που καθορίζει το φύλο (Χ και Υ)
αυτοσωμικά χρωμοσώματα: τα χρωμοσώματα που δεν σχετίζονται με το φύλο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΚρεμάλα · Ζευγάρια με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Πόσα χρωμοσώματα έχει ο άνθρωπος;

Κάθε σωματικό κύτταρο του ανθρώπου έχει 46 χρωμοσώματα, ανά δύο όμοια: 23 από τον πατέρα και 23 από τη μητέρα. Είναι 22 ζεύγη αυτοσωμάτων και ένα ζεύγος φυλετικών χρωμοσωμάτων.

Πώς καθορίζεται το φύλο στον άνθρωπο;

Από τα φυλετικά χρωμοσώματα. Η παρουσία του χρωμοσώματος Y δίνει αρσενικό άτομο (ΧΥ), ενώ η απουσία του θηλυκό (ΧΧ).

Τι είναι ο καρυότυπος;

Είναι η απεικόνιση των χρωμοσωμάτων ενός κυττάρου τοποθετημένων σε ζεύγη και ταξινομημένων από τα μεγαλύτερα προς τα μικρότερα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα