Το μάθημα εξηγεί την ομοιόσταση, δηλαδή πώς ο οργανισμός κρατά το εσωτερικό του περιβάλλον σχετικά σταθερό, με το παράδειγμα του θερμοστάτη ενός σίδερου και της θερμοκρασίας του ανθρώπινου σώματος.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΒΙΟΛΟΓΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Το ηλεκτρικό σίδερο κρατά σταθερή θερμοκρασία με θερμοστάτη που σταματά και ξαναβάζει σε λειτουργία την αντίσταση.
Παρόμοιους μηχανισμούς αυτορύθμισης έχουν οι οργανισμοί: αυτή η ικανότητα λέγεται ομοιόσταση και απαιτεί ενέργεια.
Με ομοιοστατικούς μηχανισμούς ρυθμίζονται η θερμοκρασία του σώματος, το pH του αίματος, η γλυκόζη και τα άλατα του αίματος.
Υποδοχείς ανιχνεύουν μεταβολές, ενημερώνουν κέντρα του εγκεφάλου και αυτά δίνουν εντολές στα όργανα.
Το αναπνευστικό σύστημα, το συκώτι και οι νεφροί συμμετέχουν σε ομοιοστατικούς μηχανισμούς, και τον κεντρικό έλεγχο έχουν το νευρικό και το ενδοκρινικό σύστημα.
Στην άσκηση αυξάνονται η αναπνοή και ο ρυθμός της καρδιάς και λειτουργούν οι μηχανισμοί θερμορύθμισης, π.χ. ο ιδρώτας.
Ο άνθρωπος κρατά τη θερμοκρασία του σώματος περίπου στους 37 °C και το pH του αίματος περίπου στο 7,4.
Όροι
ομοιόσταση
η ικανότητα διατήρησης του εσωτερικού περιβάλλοντος σχετικά σταθερού
ομοιοστατικοί μηχανισμοί
οι ρυθμιστικοί μηχανισμοί με τους οποίους επιτυγχάνεται η ομοιόσταση
μηχανισμός αυτορύθμισης
μηχανισμός που κρατά μια τιμή σταθερή, όπως ο θερμοστάτης του σίδερου
υποδοχείς
όργανα που ανιχνεύουν μεταβολές, π.χ. της θερμοκρασίας, και στέλνουν μηνύματα στα κέντρα
θερμορύθμιση
οι μηχανισμοί που κρατούν σταθερή τη θερμοκρασία του σώματος
ιδρωτοποιοί αδένες
αδένες που εκκρίνουν ιδρώτα και βοηθούν στη ρύθμιση της θερμοκρασίας
Η ικανότητα των οργανισμών να κρατούν το εσωτερικό τους περιβάλλον (υγρά, θερμοκρασία, pH κ.ά.) σχετικά σταθερό, ανεξάρτητα από τις εξωτερικές συνθήκες. Για να επιτευχθεί χρειάζεται ενέργεια και συντονισμός οργάνων και συστημάτων.
Πώς λειτουργεί ένας ομοιοστατικός μηχανισμός;
Όπως ο θερμοστάτης του σίδερου: υποδοχείς, π.χ. στο δέρμα, ανιχνεύουν μια μεταβολή και στέλνουν μήνυμα σε κέντρα του εγκεφάλου. Το κέντρο δίνει εντολές στα κατάλληλα όργανα και οι τιμές επιστρέφουν στο φυσιολογικό.
Πώς ο ιδρώτας ρυθμίζει τη θερμοκρασία του σώματος;
Όπως το οινόπνευμα στο δέρμα, ο ιδρώτας εξατμίζεται παίρνοντας θερμότητα από το σώμα. Έτσι βοηθά να μη ζεσταθεί το σώμα όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος είναι υψηλή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.