απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
1.2

Κύτταρο: η μονάδα της ζωής

Το μάθημα παρουσιάζει την κυτταρική θεωρία, τα μέρη και τα οργανίδια του ευκαρυωτικού κυττάρου, το απλό προκαρυωτικό κύτταρο των βακτηρίων, και πώς τα κύτταρα έχουν διαφορετική μορφή ανάλογα με τη λειτουργία τους.

Β΄ Γυμνασίου · Βιολογία · Ενοτητα 1 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Το 1665 ο Ρ. Χουκ μίλησε πρώτος για κύτταρα. Αργότερα διατυπώθηκε η κυτταρική θεωρία.
  2. Τα κύτταρα χωρίζονται σε ευκαρυωτικά και προκαρυωτικά, κυρίως ανάλογα με το αν έχουν πυρηνική μεμβράνη.
  3. Το ευκαρυωτικό κύτταρο έχει πλασματική μεμβράνη, πυρήνα με το DNA και κυτταρόπλασμα με οργανίδια.
  4. Οργανίδια: ενδοπλασματικό δίκτυο (αδρό και λείο), ριβοσώματα, σύμπλεγμα Golgi, λυσοσώματα, κενοτόπια, μιτοχόνδρια και, στα φυτά, χλωροπλάστες.
  5. Το φυτικό κύτταρο έχει επιπλέον κυτταρικό τοίχωμα από κυτταρίνη, χλωροπλάστες και χυμοτόπια.
  6. Τα βακτήρια είναι προκαρυωτικά χωρίς οργανίδια. Μερικά κάνουν ενδοσπόρια όταν οι συνθήκες είναι δύσκολες.
  7. Οι μονοκύτταροι οργανισμοί κάνουν όλες τις λειτουργίες με ένα κύτταρο, ενώ στους πολυκύτταρους κάθε είδος κυττάρου έχει μορφή που ταιριάζει στη λειτουργία του.

Πρόσωπα

Ρ. Χουκ
μίλησε πρώτος για κύτταρα το 1665, παρατηρώντας φελλό στο μικροσκόπιο

Όροι

κυτταρική θεωρία
το κύτταρο είναι η βασική μονάδα των οργανισμών και κάθε κύτταρο προέρχεται από άλλο κύτταρο
πλασματική μεμβράνη
μεμβράνη από λιπίδια και πρωτεΐνες που περιβάλλει το κύτταρο και ελέγχει ποιες ουσίες μπαίνουν και βγαίνουν
πυρήνας
το «κέντρο ελέγχου» του κυττάρου, όπου βρίσκεται το DNA
ριβοσώματα
μικροί σχηματισμοί από πρωτεΐνες και RNA όπου γίνεται η σύνθεση των πρωτεϊνών
σύμπλεγμα Golgi
σάκοι όπου οι πρωτεΐνες τροποποιούνται και παίρνουν την τελική τους μορφή
λυσοσώματα
σφαιρικά οργανίδια με ένζυμα που διασπούν ουσίες και μικρόβια
χυμοτόπια
κενοτόπια του φυτικού κυττάρου που αποθηκεύουν θρεπτικές ουσίες
μιτοχόνδρια
οργανίδια που εξασφαλίζουν την ενέργεια του κυττάρου με την κυτταρική αναπνοή
χλωροπλάστες
οργανίδια των φυτικών κυττάρων όπου γίνεται η φωτοσύνθεση
ενδοσπόρια
ανθεκτικές μορφές βακτηρίων σε αντίξοες συνθήκες

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι η διαφορά ευκαρυωτικού και προκαρυωτικού κυττάρου;

Στο ευκαρυωτικό το DNA περιβάλλεται από πυρηνική μεμβράνη, ενώ στο προκαρυωτικό όχι. Τα προκαρυωτικά, όπως τα βακτήρια, είναι μικρότερα, δεν έχουν οργανίδια και έχουν ελεύθερα ριβοσώματα.

Τι κάνουν τα μιτοχόνδρια και οι χλωροπλάστες;

Τα μιτοχόνδρια εξασφαλίζουν την ενέργεια του κυττάρου με την κυτταρική αναπνοή. Στους χλωροπλάστες γίνεται η φωτοσύνθεση: με ηλιακή ενέργεια διοξείδιο του άνθρακα και νερό γίνονται γλυκόζη και ελευθερώνεται οξυγόνο.

Τι λέει η κυτταρική θεωρία;

Ότι το κύτταρο είναι η θεμελιώδης δομική και λειτουργική μονάδα όλων των οργανισμών και ότι κάθε κύτταρο προέρχεται από ένα άλλο κύτταρο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Είσαι εκπαιδευτικός; Ανάρτησέ το στο Google Classroom ↗

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.