απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

4.1.1. Η κρίση και οι απώλειες της αυτοκρατορίας κατά τον 11ο αιώνα (1025-1081)

Μετά τον θάνατο του Βασιλείου Β΄ το 1025, το Βυζάντιο μπήκε σε κρίση: παραμέλησε τον στρατό και τον στόλο, βασίστηκε σε μισθοφόρους και φόρους, και το 1071 έχασε τη μάχη του Ματζικέρτ από τους Σελτζούκους και το Μπάρι από τους Νορμανδούς.

Β΄ Γυμνασίου · Ιστορία · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1025 – 1081

Γιατί

Τι έγινε

  1. Το 1025 πέθανε ο Βασίλειος Β΄, αφήνοντας το Βυζάντιο παγκόσμια δύναμη.
  2. Η κυβέρνηση παραμέλησε τον στόλο, διέλυσε θέματα και θεματικούς στρατούς, αντικατέστησε τη θητεία με φόρο για μισθοφόρους και έδωσε σε ξένους υψηλές θέσεις.
  3. Οι νέοι φόροι μιας αυταρχικής κεντρικής εξουσίας προκάλεσαν ταραχές στους αγρότες των επαρχιών· γύρω στο 1060 ήρθε και πολιτική αστάθεια.
  4. Στην Ανατολή οι Σελτζούκοι νίκησαν τον μισθοφορικό στρατό στο Ματζικέρτ (1071).
  5. Στη Δύση οι Νορμανδοί πήραν τις ιταλικές κτήσεις και το 1071 το Μπάρι· στα βόρεια απειλούσαν Ούγγροι και Σέρβοι.
  6. Ο Κεκαυμένος συμβουλεύει να μη δίνονται μεγάλα αξιώματα σε ξένους· ο Κεδρηνός περιγράφει τον άθλιο στρατό του Ρωμανού Δ΄ πριν από το Ματζικέρτ.

Τι άλλαξε

Πρόσωπα

Βασίλειος Β΄
αυτοκράτορας, πέθανε το 1025
Σελτζούκοι
τουρκικό φύλο, νικητές στο Ματζικέρτ
Νορμανδοί
σκανδιναβικής καταγωγής, πήραν την Ιταλία
Ρωμανός Δ΄ Διογένης
ο αυτοκράτορας που ηττήθηκε το 1071
Κεκαυμένος
στρατηγός, συγγραφέας του Στρατηγικού
Κεδρηνός
χρονογράφος της μάχης του Ματζικέρτ
Κομνηνοί
δυναστεία που τερμάτισε την κρίση

Όροι

αποστρατιωτικοποίηση
παραμέληση στρατού και στόλου
μισθοφόροι
ξένοι στρατιώτες με πληρωμή
θέματα
στρατιωτικές περιφέρειες που διαλύθηκαν
Ματζικέρτ
μάχη κοντά στη λίμνη Βαν, 1071
Μπάρι
το τελευταίο βυζαντινό οχυρό της Ιταλίας
«δόξα της Ρωμανίας»
έτσι αποκαλεί μια πηγή τον στόλο
πολιτική αστάθεια
εκδηλώθηκε γύρω στο 1060
Ούγγροι και Σέρβοι
απειλή στα βόρεια σύνορα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί μπήκε σε κρίση το Βυζάντιο τον 11ο αιώνα;

Πιστεύοντας ότι η ειρήνη ήταν εξασφαλισμένη, η κυβέρνηση παραμέλησε τον στόλο, διέλυσε τα θέματα και τους θεματικούς στρατούς και αντικατέστησε τη στρατιωτική θητεία με φόρο για μισθοφόρους. Νέοι φόροι προκάλεσαν εξεγέρσεις και γύρω στο 1060 ήρθε και πολιτική αστάθεια.

Τι έγινε στη μάχη του Ματζικέρτ;

Το 1071, κοντά στη λίμνη Βαν της Αρμενίας, οι Σελτζούκοι Τούρκοι συνέτριψαν τον μισθοφορικό στρατό του Βυζαντίου. Κύριες αιτίες της ήττας ήταν η έλλειψη οπλισμού, πειθαρχίας και ηθικού.

Πότε χάθηκε η Βυζαντινή Ιταλία;

Το 1071, όταν οι Νορμανδοί κατέλαβαν το Μπάρι στην Αδριατική, το τελευταίο βυζαντινό οχυρό στην Ιταλία.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.