Η νομοθεσία της Μακεδόνικης Δυναστείας και η σύγκρουση της με τους «δυνατούς»

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.

ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 922-1002 για τις Νεαρές κατά των δυνατών

Γιατί

• Οι Μακεδόνες ήθελαν πιο εύρυθμη διοίκηση και λύση στα επείγοντα κοινωνικά προβλήματα.
• Οι δυνατοί άρπαζαν τη γη των φτωχών αγροτών, που ήταν η βάση του στρατού και των φόρων.

Τι έγινε

1. Οι Μακεδόνες αναθεώρησαν τη νομοθεσία των Ισαύρων, κυρίως στα χρόνια των δύο πρώτων αυτοκρατόρων της δυναστείας.
2. Εκδόθηκαν ο Πρόχειρος Νόμος, η Επαναγωγή, τα Βασιλικά, το Επαρχικόν Βιβλίον και οι Νεαρές.
3. Για 80 χρόνια (922-1002) οι Νεαρές προσπάθησαν να προστατεύσουν την αγροτική κοινότητα από τους δυνατούς.
4. Όταν πουλιόταν κοινοτική γη, προτιμούνταν ως αγοραστές οι γείτονες και οι συγγενείς.
5. Τα χωράφια που είχαν αρπάξει οι δυνατοί επιστρέφονταν στους φτωχούς χωρίς αποζημίωση.
6. Απαγορεύτηκε η πώληση στρατιωτικών κτημάτων και περιορίστηκε η αύξηση της εκκλησιαστικής περιουσίας.
7. Από το 1002 οι δυνατοί πλήρωναν τους φόρους των φτωχών του χωριού (αλληλέγγυον).

Πρόσωπα

δυνατοί

οι μεγάλοι γαιοκτήμονες

Ρωμανός ο Πρεσβύτερος

αυτοκράτορας που εξέδωσε την πρώτη Νεαρά κατά των δυνατών (922)

Βασίλειος Β΄

αυτοκράτορας που με τη Νεαρά του 996 υποχρέωσε τους δυνατούς να επιστρέφουν τη γη των φτωχών

Όροι

Πρόχειρος Νόμος

εύχρηστο απάνθισμα νόμων που αντικατέστησε την Εκλογή των Ισαύρων

Επαναγωγή

εισαγωγή στον Πρόχειρο Νόμο που όριζε τις αρμοδιότητες αυτοκράτορα και πατριάρχη

Βασιλικά

συλλογή νόμων σε 60 βιβλία, κυρίως από τις συλλογές του Ιουστινιανού

Επαρχικόν Βιβλίον

διατάξεις για τη λειτουργία των συντεχνιών της Κωνσταντινούπολης

Νεαρές

νέοι νόμοι, κυρίως για τον περιορισμό της μεγάλης γαιοκτησίας

Εκλογή

η νομική συλλογή των Ισαύρων

αλληλέγγυον

η υποχρέωση πληρωμής των φόρων των φτωχών του χωριού

προτίμηση γειτόνων και συγγενών

κανόνας που έδινε προτεραιότητα σε γείτονες και συγγενείς στην αγορά κοινοτικής γης