Τα είδη των συνθέτων

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Σύνθεση είναι η δημιουργία νέας λέξης από δύο ή περισσότερες λέξεις: α΄ συνθετικό + β΄ συνθετικό δίνουν το σύνθετο.
2. Οι μαθητές βρίσκουν τα συνθετικά σε σύνθετα των κειμένων για την οικογένεια και εξηγούν πώς βγαίνει η σημασία τους.
3. Παρατακτικά: τα δύο συνθετικά στέκονται ισότιμα δίπλα δίπλα (μαχαιροπίρουνο, μπαινοβγαίνω).
4. Προσδιοριστικά: το πρώτο συνθετικό προσδιορίζει το δεύτερο (σπανακόπιτα, ξινόμηλο).
5. Κτητικά: αποδίδονται με το «εκείνος που έχει» (καστανομάλλης, σκληρόκαρδος).
6. Αντικειμενικά: ουσιαστικό και ρήμα, με το ουσιαστικό σε θέση αντικειμένου (κρεοπώλης, νεροχύτης).
7. Το συνδετικό φωνήεν -ο- μπαίνει ανάμεσα στα συνθετικά όταν το δεύτερο αρχίζει από σύμφωνο· πριν από φωνήεν συνήθως λείπει.
8. Οι μαθητές φτιάχνουν νέα σύνθετα αλλάζοντας το ένα από τα δύο συνθετικά (στομαχόπονος, κοιλόπονος).

Όροι

σύνθεση

νέα λέξη από δύο ή περισσότερες λέξεις

συνθετικά

οι λέξεις που ενώνονται στο σύνθετο

α΄ συνθετικό

η πρώτη λέξη του συνθέτου

β΄ συνθετικό

η δεύτερη λέξη του συνθέτου

σύνθετη λέξη

η λέξη που σχηματίζεται με σύνθεση

παρατακτικά σύνθετα

συνθετικά ισότιμα, το ένα δίπλα στο άλλο

προσδιοριστικά σύνθετα

το α΄ συνθετικό προσδιορίζει το β΄

κτητικά σύνθετα

σημαίνουν «εκείνος που έχει»

αντικειμενικά σύνθετα

ουσιαστικό αντικείμενο του ρήματος

μαχαιροπίρουνο

παρατακτικό σύνθετο

σπανακόπιτα

προσδιοριστικό σύνθετο

καστανομάλλης

κτητικό: έχει καστανά μαλλιά

κρεοπώλης

αντικειμενικό: πουλά κρέας

συνδετικό φωνήεν

το -ο- ανάμεσα στα δύο συνθετικά

γλυκανάλατος

χωρίς -ο-: το β΄ αρχίζει από α