Πώς η σύγκρουση της αφρικανικής με την ευρασιατική πλάκα και οι μικροπλάκες της περιοχής έδωσαν μορφή στην Ελλάδα: από τον βυθό της Τηθύος και την Αλπική Ορογένεση ως την Αιγηίδα, το ηφαιστειακό τόξο και το σημερινό ορεινό ανάγλυφο.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΕΩΓΡΑΦΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 815 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Γιατί
Η Ελλάδα βρίσκεται εκεί όπου συγκρούεται η αφρικανική με την ευρασιατική πλάκα, και μικρότερες μικροπλάκες κινούνται σχετικά ανεξάρτητα.
Τι έγινε
Στο άκρο της ευρασιατικής πλάκας σχηματίζονται οι μικροπλάκες του Αιγαίου, της Ανατολίας και της Απουλίας· η αφρικανική κινείται βορειοανατολικά και η αραβική, ταχύτερα, προς τον βορρά.
Η αραβική μικροπλάκα σπρώχνει την Ανατολία προς τα δυτικά· οι συγκρούσεις όλων αυτών έδωσαν τη σημερινή εικόνα της περιοχής.
Όταν άρχισε η Αλπική Πτύχωση, η περιοχή ήταν ο βυθός της Τηθύος θάλασσας, που γέμιζε με ιζήματα και όστρακα· απομεινάρι της είναι η Μεσόγειος.
Με την Αλπική Ορογένεση τα ιζήματα πτυχώθηκαν και υψώθηκαν σε βουνά, όπως η Πίνδος (περίπου 35 εκατ. χρόνια πριν), από τα ανατολικά προς τα δυτικά.
Πριν από περίπου 20 εκατ. χρόνια η Αιγηίδα κάλυπτε σχεδόν όλο τον ελληνικό χώρο· κατακερματίστηκε και τα ψηλότερα σημεία της έγιναν τα νησιά του Αιγαίου.
Ηφαίστεια όπως της Αίγινας, των Μεθάνων, της Μήλου, της Θήρας και της Νισύρου σχημάτισαν ηφαιστειακό τόξο περίπου 200 χλμ.
Ο φλύσχης, ιζηματογενής σχηματισμός της Αλπικής Ορογένεσης, προκαλεί συχνά κατολισθήσεις όταν τα αργιλικά του υλικά γίνονται γλιστερά με την υγρασία.
Τι άλλαξε
Η σημερινή μορφή της Ελλάδας διαμορφώθηκε περίπου πριν από δύο εκατομμύρια χρόνια, αλλά οι διεργασίες συνεχίζονται, όπως δείχνουν οι σεισμοί και τα ηφαίστεια.
Όροι
μικροπλάκες
μικρότερα τμήματα που αποσπώνται από τα περιθώρια μεγάλων πλακών και κινούνται σχετικά ανεξάρτητα
Τηθύς θάλασσα
η αρχαία θάλασσα στον βυθό της οποίας ήταν ο ελληνικός χώρος· απομεινάρι της είναι η Μεσόγειος
Αιγηίδα
ενιαία ξηρά που κάλυπτε σχεδόν τον ελληνικό χώρο πριν από περίπου 20 εκατομμύρια χρόνια
Αλπική Ορογένεση
η πτύχωση που ύψωσε τα ιζήματα της Τηθύος σε βουνά, όπως η Πίνδος
ηφαιστειακό τόξο
σειρά ηφαιστείων περίπου 200 χλμ. στα νότια όρια της Αιγηίδας, π.χ. Θήρα, Μήλος, Νίσυρος
ιζηματογενή πετρώματα
πετρώματα από ιζήματα και όστρακα, όπου βρίσκουμε συχνά απολιθώματα
φλύσχης
σχηματισμός από εναλλασσόμενα ιζηματογενή πετρώματα βαθιάς θάλασσας· ο αθηναϊκός σχιστόλιθος είναι μορφή του
κατολίσθηση
μετακίνηση εδαφών, στην Ελλάδα συχνά λόγω αποσάθρωσης του φλύσχη, κλίσεων και νερού
Μια ενιαία ξηρά που πριν από περίπου 20 εκατομμύρια χρόνια κάλυπτε σχεδόν τον σημερινό ελληνικό χώρο, από το Ιόνιο ως τη Μικρά Ασία και νότια της Κρήτης. Σιγά σιγά κατακερματίστηκε και καταποντίστηκε· τα ψηλότερα σημεία της έγιναν τα νησιά του Αιγαίου.
Γιατί το Αιγαίο είναι ρηχό και το Ιόνιο βαθύ;
Γιατί τα νησιωτικά συμπλέγματα του Αιγαίου είναι τα ψηλότερα σημεία της Αιγηίδας που καταποντίστηκε, οπότε το Αιγαίο έχει γενικά μικρά βάθη, ενώ το Ιόνιο είναι αρκετά βαθιά θάλασσα.
Γιατί η Ελλάδα είναι τόσο ορεινή;
Γιατί τα βουνά της σχηματίστηκαν με την Αλπική Ορογένεση και είναι γεωλογικά νεαρά. Δεν έχουν διαβρωθεί ακόμη έντονα, οπότε το ανάγλυφο είναι έντονο με μικρές πεδινές εκτάσεις.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.