Πώς χωρίζεται ο γεωλογικός χρόνος σε αιώνες, περιόδους και εποχές, και πώς η κίνηση των λιθοσφαιρικών πλακών δημιούργησε τα βουνά της Ευρώπης σε τρεις πτυχώσεις: την Καληδόνια, την Ερκύνια ή Βαρίσκια και την Αλπική.
Β΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΓΕΩΓΡΑΦΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Η Γη έχει ηλικία περίπου 4,6 δισεκατομμυρίων χρόνων· ο χρόνος της χωρίζεται σε αιώνες, περιόδους και εποχές.
Παλαιοζωικός (απολιθώματα ασπόνδυλων), Μεσοζωικός (δεινόσαυροι) και Καινοζωικός (θηλαστικά, σύγχρονα φυτά)· κάθε αιώνας τελειώνει με μια μεγάλη αλλαγή στις μορφές ζωής.
Ονόματα περιόδων βγαίνουν από τόπους της Ευρώπης (Δεβόνιο, Πέρμιο, Ιουρασικό) ή από γεωλογικά γεγονότα (Λιθανθρακοφόρο, Κρητιδικό).
Ρεύματα μεταφοράς στον μανδύα κινούν τις λιθοσφαιρικές πλάκες, που συγκλίνουν, αποκλίνουν ή κινούνται παράλληλα, φτιάχνοντας βουνά, σεισμούς και ηφαίστεια.
Στην Ευρώπη έγιναν τρεις πτυχώσεις: Καληδόνια, Ερκύνια ή Βαρίσκια και Αλπική, στην οποία ανήκουν τα βουνά της νότιας Ευρώπης.
Η απομάκρυνση της βορειοαμερικανικής πλάκας δημιούργησε την Ισλανδία· η σύγκρουση ευρασιατικής και αφρικανικής πλάκας ίσως εξαφανίσει κάποτε τη Μεσόγειο.
Τα απολιθώματα είναι «τράπεζα πληροφοριών» για τη ζωή του παρελθόντος και στήριξαν τη θεωρία για την Παγγαία.
Τι άλλαξε
Η σημερινή μορφή της Ευρώπης και της Ελλάδας είναι ένα στιγμιότυπο στη γεωλογική ιστορία του πλανήτη.
Όροι
γεωλογικός αιώνας
η μεγαλύτερη υποδιαίρεση του γεωλογικού χρόνου, πριν από τις περιόδους και τις εποχές
λιθοσφαιρικές πλάκες
κομμάτια του φλοιού της Γης που μετακινούνται πάνω στα ρεύματα του μανδύα
ρεύματα μεταφοράς
ρεύματα ύλης και θερμότητας στον μανδύα (ασθενόσφαιρα) που κινούν τις πλάκες
ορογένεση
η δημιουργία βουνών από την κίνηση και τη σύγκρουση των λιθοσφαιρικών πλακών
Καληδόνια Πτύχωση
η παλαιότερη πτύχωση, που έφτιαξε τις Σκανδιναβικές Άλπεις και τα όρη της Σκωτίας
Ερκύνια ή Βαρίσκια Πτύχωση
η πτύχωση του μέσου Παλαιοζωικού, με τον Ιούρα, τον Μέλανα Δρυμό και τα Ουράλια
Αλπική Πτύχωση
η πτύχωση των βουνών της νότιας Ευρώπης, όπως Άλπεις, Καρπάθια, Πίνδος
απολιθώματα
απομεινάρια ή αποτυπώματα οργανισμών παλαιότερων περιόδων που διατηρήθηκαν με φυσικό τρόπο
Παγγαία
η αρχική μοναδική ήπειρος του πλανήτη, πριν από πολλά εκατομμύρια χρόνια
Η Καληδόνια (περίπου 570 εκατομμύρια χρόνια πριν, κατά το βιβλίο), που έφτιαξε τα παλαιότερα βουνά όπως οι Σκανδιναβικές Άλπεις· η Ερκύνια ή Βαρίσκια (περίπου 350 εκατομμύρια χρόνια πριν), με τον Ιούρα, τον Μέλανα Δρυμό και τα Ουράλια· και η Αλπική (από περίπου 60 εκατομμύρια χρόνια πριν), με τις Άλπεις, τα Καρπάθια, τον Καύκασο και την Πίνδο.
Πώς δημιουργούνται τα βουνά;
Η θερμότητα του πυρήνα της Γης δημιουργεί ρεύματα μεταφοράς στον μανδύα, που μετακινούν τις λιθοσφαιρικές πλάκες. Όταν οι πλάκες συγκρούονται, σχηματίζονται βουνά (ορογένεση), ενώ οι κινήσεις τους προκαλούν και σεισμούς και ηφαίστεια.
Σε ποιον γεωλογικό αιώνα ζούμε σήμερα;
Στον Καινοζωικό Αιώνα, στην Τεταρτογενή Περίοδο, στην Ολόκαινο Εποχή.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.