Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο ατμοσφαιρικός αέρας έχει μάζα και βάρος, άρα πιέζει κάθε επιφάνεια: αυτή είναι η ατμοσφαιρική πίεση, που οφείλεται στο βάρος του αέρα.
Η ατμοσφαιρική πίεση μειώνεται όσο ανεβαίνουμε· στην κορυφή του Έβερεστ είναι περίπου το ένα τρίτο. Στην επιφάνεια της θάλασσας ορίζεται ως 1 atm.
Το 1643 ο Τορικέλι, μαθητής του Γαλιλαίου, αναποδογύρισε σωλήνα 1 m γεμάτο υδράργυρο σε λεκάνη: η στήλη σταμάτησε στα 76 cm περίπου και πάνω της έμεινε κενό.
Τα σημεία στο ίδιο οριζόντιο επίπεδο του υδραργύρου έχουν ίση πίεση, άρα η ατμοσφαιρική πίεση ισούται με την πίεση της στήλης: 760 mmHg = 760 Torr.
Με p = ρ·g·h για τον υδράργυρο (ρ = 13.600 kg/m³) βρίσκουμε περίπου 101.000 Pa, δηλαδή 1 atm ≈ 10⁵ Pa.
Η ατμοσφαιρική πίεση δίνει μεγάλες δυνάμεις: περίπου 100.000 N σε κάθε τετραγωνικό μέτρο. Δεν μας συνθλίβει γιατί η πίεση μέσα στο σώμα είναι ίση.
Το καλαμάκι, η βεντούζα και το κουτί χυμού που τσαλακώνεται εξηγούνται με τη διαφορά πίεσης έξω και μέσα.
Το 1654 ο Γκέρικε άδειασε από αέρα δύο χάλκινα ημισφαίρια και δύο ομάδες αλόγων δεν μπόρεσαν να τα χωρίσουν. Τα βαρόμετρα μετρούν την ατμοσφαιρική πίεση· τα υψομετρικά βαρόμετρα των αεροσκαφών δείχνουν το ύψος.
Πρόσωπα
Εβαντζελίστα Τορικέλι
(1608-1647) μαθητής του Γαλιλαίου· μέτρησε πρώτος την ατμοσφαιρική πίεση το 1643 και έφτιαξε το πρώτο βαρόμετρο
Γαλιλαίος
δάσκαλος του Τορικέλι
Όττο φον Γκέρικε
δήμαρχος του Μαγδεμβούργου, εφευρέτης της αντλίας κενού· τα ημισφαίρια του 1654
Κάθε άσκηση διορθώνεται μόλις απαντήσεις και δείχνει πώς βγαίνει η σωστή απάντηση. Οι ασκήσεις φτιάχνονται για αυτή την ενότητα κάθε φορά από την αρχή. Δεν είναι οι λύσεις των ασκήσεων του σχολικού βιβλίου.
Συχνές απορίες
Πόση είναι η ατμοσφαιρική πίεση;
Στο επίπεδο της θάλασσας περίπου 100000 Pa, δηλαδή 1 atm. Κρατάει στήλη υδραργύρου 76 cm.
Γιατί μειώνεται με το υψόμετρο;
Γιατί όσο ανεβαίνεις, τόσο λιγότερος αέρας μένει από πάνω σου, άρα μικρότερο βάρος και μικρότερη πίεση.
Γιατί δεν μας πλακώνει;
Γιατί ασκείται προς όλες τις κατευθύνσεις και τα υγρά του σώματός μας ασκούν ίση πίεση προς τα έξω.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.