Οι χημικές ουσίες έχουν σταθερό σημείο βρασμού και τήξης, ενώ τα μείγματα όχι. Με ένα πείραμα με απιονισμένο νερό και αλατόνερο το μάθημα δείχνει πώς οι φυσικές σταθερές ξεχωρίζουν μια ουσία από ένα μείγμα και ελέγχουν την καθαρότητά της.
Β΄ Γυμνασίου · Χημεία · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι χημικές ενώσεις δεν είναι μείγματα στοιχείων αλλά νέες ουσίες με άλλες ιδιότητες· το νερό διασπάται σε υδρογόνο και οξυγόνο.
Πείραμα: θερμαίνουμε απιονισμένο νερό και αλατόνερο και καταγράφουμε τη θερμοκρασία με αισθητήρα και υπολογιστή.
Το νερό φτάνει στους 100 °C, το σημείο ζέσεως, και η θερμοκρασία μένει σταθερή ώσπου να εξατμιστεί όλο.
Το αλατόνερο δεν βράζει σε σταθερή θερμοκρασία, γιατί η περιεκτικότητά του αλλάζει κατά τον βρασμό· το ίδιο ισχύει και για την τήξη.
Οι σταθερές αυτές χρησιμεύουν για να ξεχωρίζουμε ουσίες και να ελέγχουμε την καθαρότητα δειγμάτων· π.χ. ουσία που λιώνει στους 42 °C είναι ο βενζοϊκός ανυδρίτης.
Μείγμα: χωρίζεται με απόσταξη ή διήθηση, σύσταση μεταβλητή· ένωση: διασπάται σε στοιχεία, σταθερή σύσταση· στοιχείο: δεν διασπάται.
Στη «διαμάχη του νερού» (1781-1784) ο Cavendish έδωσε την καλύτερη απόδειξη της σύνθεσης και ο Λαβουαζιέ τη σωστή ερμηνεία· το όνομα υδρογόνο σημαίνει «αυτό που γεννά νερό».
Πώς καταλαβαίνω αν ένα υγρό είναι καθαρό νερό ή αλατόνερο χωρίς να το δοκιμάσω;
Το θερμαίνω και μετρώ τη θερμοκρασία. Το καθαρό νερό βράζει στους 100 °C και η θερμοκρασία μένει σταθερή όσο βράζει· το αλατόνερο, ως μείγμα, δεν βράζει σε σταθερή θερμοκρασία.
Γιατί μια χημική ένωση δεν είναι μείγμα των στοιχείων της;
Γιατί είναι καινούργια ουσία με εντελώς διαφορετικές ιδιότητες από τα στοιχεία της και πάντα σταθερή σύσταση· το νερό, π.χ., διασπάται σε υδρογόνο και οξυγόνο, που είναι αέρια.
Ποιος συνέθεσε πρώτος το νερό;
Κατά το απόσπασμα του βιβλίου, το 1781-1784 πολλοί ερευνητές ασχολήθηκαν με τη σύνθεση του νερού. Την καλύτερη πειραματική απόδειξη έδωσε ο Cavendish, ενώ τη σωστή ερμηνεία πρότεινε πρώτος ο Λαβουαζιέ.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.