Η πρόσληψη ουσιών και η πέψη στους ζωικούς οργανισμούς
Το μάθημα δείχνει πώς παίρνουν και χωνεύουν την τροφή τους διάφορα ασπόνδυλα και σπονδυλωτά ζώα, και περιγράφει τον πεπτικό σωλήνα και τους προσαρτημένους αδένες των σπονδυλωτών.
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΒΙΟΛΟΓΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Τα ασπόνδυλα παίρνουν την τροφή με όργανα όπως προβοσκίδα ή δαγκάνες. Η πέψη γίνεται σε πεπτική κοιλότητα ή πεπτικό σωλήνα και ολοκληρώνεται μέσα στα κύτταρα.
Παραδείγματα: η ύδρα παγιδεύει τροφή με νημάτια, τα μύδια την κρατούν με τα βράγχια, το σαλιγκάρι ροκανίζει με οδοντωτή προεξοχή, τα έντομα εντοπίζουν τροφή με κεραίες και μάτια.
Τα σπονδυλωτά έχουν πεπτικό σωλήνα: στόμα, φάρυγγα, οισοφάγο, στομάχι και έντερο.
Στα ψάρια και στα θηλαστικά τα περιττώματα βγαίνουν από τον πρωκτό. Τα αμφίβια, τα ερπετά και τα πτηνά έχουν αμάρα.
Οι προσαρτημένοι αδένες, σιελογόνοι, πάγκρεας και συκώτι, εκκρίνουν ουσίες που βοηθούν την πέψη.
Τα πτηνά δεν έχουν δόντια και καταπίνουν πετραδάκια που αλέθουν την τροφή. Τα φυτοφάγα έχουν μακρύτερο πεπτικό σωλήνα και κάποια μηρυκάζουν.
Όροι
εξωκυτταρική πέψη
η πέψη της τροφής σε ειδικά όργανα, όπως η πεπτική κοιλότητα ή ο πεπτικός σωλήνας
ενδοκυτταρική πέψη
η ολοκλήρωση της διάσπασης της τροφής μέσα στα κύτταρα
πεπτικός σωλήνας
στόμα, φάρυγγας, οισοφάγος, στομάχι και έντερο στα σπονδυλωτά
αμάρα
κοινή έξοδος πεπτικού, ουροποιητικού και αναπαραγωγικού συστήματος σε αμφίβια, ερπετά και πτηνά
πρωκτός
η έξοδος στο τέλος του εντέρου σε ψάρια και θηλαστικά
προσαρτημένοι αδένες
σιελογόνοι, πάγκρεας και συκώτι, που εκκρίνουν ουσίες για την πέψη
μηρυκαστικά
φυτοφάγα ζώα που αναμασούν την τροφή τους
δίθυρα μαλάκια
μαλάκια όπως τα μύδια και οι αχιβάδες, που παίρνουν την τροφή μαζί με το νερό
Ποια είναι η διαφορά εξωκυτταρικής και ενδοκυτταρικής πέψης;
Η εξωκυτταρική πέψη γίνεται σε ειδικά όργανα, όπως η πεπτική κοιλότητα ή ο πεπτικός σωλήνας. Τα μικρότερα μόρια που παράγονται απορροφώνται από τα κύτταρα, όπου η διάσπαση ολοκληρώνεται με ενδοκυτταρική πέψη.
Γιατί τα φυτοφάγα ζώα έχουν μακρύτερο πεπτικό σωλήνα;
Γιατί η τροφή τους περιέχει πολλή κυτταρίνη και είναι δύσπεπτη.
Τι είναι η αμάρα;
Είναι η κοινή έξοδος για το πεπτικό, το ουροποιητικό και το αναπαραγωγικό σύστημα. Την έχουν τα αμφίβια, τα ερπετά και τα πτηνά.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.