Οι αναφορικές προτάσεις: πώς εισάγονται, αναγκαίες και προσθετικές, ονοματικές και επιρρηματικές, η έλξη του αναφορικού, και οι αναφορικές με σημασία αιτίας, σκοπού, αποτελέσματος, υπόθεσης ή σύγκρισης.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι αναφορικές αναφέρονται σε όρο άλλης πρότασης, που υπάρχει ή εννοείται· είναι αναγκαίοι προσδιορισμοί (χωρίς κόμμα) ή προσθετικές (με κόμμα).
Εισάγονται με αναφορικές αντωνυμίες (ὅς, ὅστις, ὅσος, οἷος κ.ά.) ή αναφορικά επιρρήματα (οὗ, ὅπου, ὅθεν, ὡς, ὥσπερ κ.ά.).
Ορισμένες από αυτές τις λέξεις στην αρχή περιόδου, χωρίς να ακολουθεί κύρια, παίρνουν δεικτική σημασία και ανοίγουν κύρια πρόταση.
Ονοματικές: χρησιμοποιούνται σαν ονόματα· εκφέρονται ως προτάσεις κρίσης (άρνηση οὐ) ή επιθυμίας (άρνηση μή) με τις αντίστοιχες εγκλίσεις.
Επιρρηματικές: με αναφορικά επιρρήματα, ως προσδιορισμοί τόπου ή τρόπου.
Πολλές αναφορικές δηλώνουν αιτία, σκοπό (με οριστική μέλλοντα), αποτέλεσμα (συχνά μετά από οὕτω, τοιοῦτος) ή υπόθεση (σχηματίζουν υποθετικούς λόγους).
Οι αναφορικές παραβολικές εκφράζουν σύγκριση ή παρομοίωση για ποσό, ποιόν ή τρόπο, και σχηματίζουν ζεύγη όπως τοιοῦτος ... οἷος, τοσοῦτος ... ὅσος, οὕτως ... ὡς.
Εκφράσεις όπως ἔστιν ὅς (κάποιος), οὐδεὶς ἔστιν ὅστις (κανένας), οἷός τ' εἰμί (είμαι ικανός) δεν εισάγουν αναφορική πρόταση.
Ποια διαφορά έχει η αναγκαία από την προσθετική αναφορική πρόταση;
Η αναγκαία είναι στενά δεμένη με τον όρο που προσδιορίζει και κανονικά δεν χωρίζεται με κόμμα. Η προσθετική δίνει μια επιπλέον πληροφορία που θα μπορούσε να λείπει, και χωρίζεται με κόμμα.
Τι είναι η έλξη του αναφορικού;
Όταν η αναφορική αντωνυμία, αντί για την αιτιατική που θέλει το ρήμα της, παίρνει τη γενική ή τη δοτική της λέξης που προσδιορίζει. Το αντίστροφο, όταν ο όρος παίρνει την πτώση της αντωνυμίας, λέγεται ανθέλξη.
Τι συντακτικό ρόλο έχουν οι αναφορικές ονοματικές προτάσεις;
Λειτουργούν σαν ονόματα: υποκείμενο, αντικείμενο, κατηγορούμενο, παράθεση, επεξήγηση ή επιθετικός προσδιορισμός, και ετερόπτωτος προσδιορισμός σε πλάγια πτώση.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.