Οι χρονικές προτάσεις: προτερόχρονο, σύγχρονο και υστερόχρονο, οι σύνδεσμοι για το καθένα, η εκφορά (και οι χρονικές υποθετικές) και η σύνταξη του πρίν.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Χρονικές είναι οι επιρρηματικές δευτερεύουσες που προσδιορίζουν χρονικά την κύρια· άρνηση οὐ ή μή.
Προτερόχρονο: ὡς, ἐπεί, ἐπειδή, ἐπεὶ τάχιστα (αμέσως μόλις), πρίν με έγκλιση, και ἐξ οὗ, ἀφ' οὗ (αφότου).
Υστερόχρονο: ἕως, ἔστε, ἄχρι, μέχρι, πρίν με απαρέμφατο, μέχρι οὗ (ώσπου).
Εκφορά: οριστική για κάτι καθορισμένο και πραγματικό, που μένει ίδια και μετά από ιστορικό χρόνο.
Με υποτακτική (προσδοκώμενο, αόριστη επανάληψη στο παρόν) ή ευκτική (απλή σκέψη, αόριστη επανάληψη στο παρελθόν) η χρονική είναι χρονική υποθετική.
Ο ὅτε δεν εισάγει χρονική σε στερεότυπες εκφράσεις όπως ἔστιν ὅτε (κάποτε), οὐκ ἔστιν ὅτε (ποτέ). Χρόνο δηλώνουν επίσης η χρονική μετοχή και οι πτώσεις του χρόνου.
Όροι
χρονική πρόταση
προσδιορίζει χρονικά την κύρια
προτερόχρονο
πριν από την πράξη της κύριας
σύγχρονο
την ίδια ώρα με την πράξη της κύριας
υστερόχρονο
μετά από την πράξη της κύριας
ἐπεὶ τάχιστα
«αμέσως μόλις»
ἀφ' οὗ, ἐξ ὅτου
«αφότου»
ἡνίκα
«τη στιγμή που»
ὁσάκις
«κάθε φορά που»
ἐν ᾧ, ἐν ὅσῳ
«ενώ», «στο διάστημα που»
μέχρι οὗ, ἄχρι οὗ
«μέχρις ότου»
χρονική υποθετική
χρονική με υποτακτική ή ευκτική
πρίν + οριστική ιστορικού
«παρά αφού», πραγματικό
πρίν + απαρέμφατο
«προτού να», υστερόχρονο
ἔστιν ὅτε
«κάποτε», «μερικές φορές»
οὐκ ἔστιν ὅτε
«ποτέ»
έκθλιψη του ὅτε
ὅτ' μπροστά από φωνήεν
χρονική μετοχή
ισοδύναμη μορφή χρόνου
Εξάσκηση
Συχνές απορίες
Τι είναι το προτερόχρονο, το σύγχρονο και το υστερόχρονο;
Προτερόχρονο: η πράξη της χρονικής γίνεται πριν από της κύριας. Σύγχρονο: γίνεται την ίδια ώρα. Υστερόχρονο: γίνεται μετά από την πράξη της κύριας.
Πότε μια χρονική πρόταση είναι χρονική υποθετική;
Όταν εκφέρεται με υποτακτική ή ευκτική. Τότε μαζί με την κύρια σχηματίζει υποθετικό λόγο: προσδοκώμενο, αόριστη επανάληψη στο παρόν, απλή σκέψη ή αόριστη επανάληψη στο παρελθόν.
Πώς συντάσσεται ο σύνδεσμος πρίν;
Με έγκλιση (συνήθως μετά από άρνηση) δηλώνει προτερόχρονο: οριστική ιστορικού για το πραγματικό («παρά αφού»), υποτακτική με ἄν ή ευκτική του πλάγιου λόγου. Με απαρέμφατο (συνήθως μετά από κατάφαση) δηλώνει κάτι υστερόχρονο («προτού να»).
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.