Συμφωνία των κύριων όρων στην απλή πρόταση

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Το ρήμα συμφωνεί με το υποκείμενο στο πρόσωπο και στον αριθμό.
2. Αττική σύνταξη: με υποκείμενο ουδέτερο πληθυντικού το ρήμα μπορεί να μπει σε γ΄ ενικό· στα νέα ελληνικά δεν υπάρχει.
3. Όταν το κατηγορούμενο είναι επίθετο ή μετοχή (ή αριθμητικό, αντωνυμία), συμφωνεί με το υποκείμενο σε γένος, αριθμό και πτώση· όταν είναι ουσιαστικό, υποχρεωτικά μόνο στην πτώση.
4. Αν το υποκείμενο είναι αρσενικό ή θηλυκό με γενική σημασία, το κατηγορούμενο μπαίνει σε ουδέτερο ενικού και εννοείται λέξη όπως πρᾶγμα, χρῆμα ή κτῆμα.
5. Το κατηγορούμενο που είναι ουσιαστικό μπορεί να μπει σε γενική αντί για ονομαστική: είναι η γενική κατηγορηματική.
6. Τα είδη της είναι: κτητική, διαιρετική, της αξίας, της ιδιότητας, της ύλης και της καταγωγής (με ρήματα όπως εἰμί, γίγνομαι, πέφυκα).

Όροι

συμφωνία ρήματος

ίδιο πρόσωπο και αριθμός με το υποκείμενο

αττική σύνταξη

ουδέτερο πληθυντικού με ρήμα σε ενικό

κατηγορούμενο επίθετο

συμφωνεί σε γένος, αριθμό και πτώση

κατηγορούμενο ουσιαστικό

συμφωνεί υποχρεωτικά μόνο στην πτώση

ουδέτερο κατηγορούμενο

για υποκείμενο με γενική σημασία

πρᾶγμα, χρῆμα, κτῆμα

εννοούνται με ουδέτερο κατηγορούμενο

γενική κατηγορηματική

κατηγορούμενο σε γενική

γενική κτητική

δείχνει τον κάτοχο

γενική διαιρετική

το σύνολο που περιέχει το υποκείμενο

γενική της αξίας

πόσο αξίζει το υποκείμενο

γενική της ιδιότητας

ηλικία, μέγεθος ή χαρακτήρας

γενική της ύλης

το υλικό του υποκειμένου

γενική της καταγωγής

από πού κατάγεται το υποκείμενο