Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Τα ρηματικά επίθετα σε -τέος εκφράζουν υποχρέωση ή ανάγκη να γίνει κάτι.
Προσωπική σύνταξη: μόνο από μεταβατικά ρήματα με αντικείμενο σε αιτιατική· το επίθετο έχει παθητική σημασία και τονίζεται το υποκείμενο που θα πάθει την πράξη.
Μορφή της προσωπικής: επίθετο σε θέση κατηγορουμένου + εἰμί + υποκείμενο + δοτική του ενεργούντος προσώπου (ἐστί και δοτική μπορεί να λείπουν).
Το επίθετο μπαίνει σε ονομαστική όταν υπάρχει ταυτοπροσωπία και σε αιτιατική όταν υπάρχει ετεροπροσωπία.
Απρόσωπη σύνταξη: από μεταβατικά ή αμετάβατα ρήματα, στο ουδέτερο ενικού (σπάνια πληθυντικού), με ενεργητική σημασία, χωρίς υποκείμενο· τονίζεται η πράξη.
Μορφή της απρόσωπης: ουδέτερο + ἐστί + δοτική του ενεργούντος προσώπου + αντικείμενο, αν το ρήμα είναι μεταβατικό.
Στη μετάφραση: επίθετο και ἐστί γίνονται «πρέπει να» + ρήμα· η δοτική γίνεται ποιητικό αίτιο στην προσωπική και υποκείμενο στην απρόσωπη.
Σπανιότερα το -τέος έχει άλλη λειτουργία (π.χ. αντικείμενο), και μια δοτική κοντά του μπορεί να είναι επιρρηματική (π.χ. αιτίας).
Ότι η πράξη του ρήματος από το οποίο προέρχεται είναι υποχρεωτική ή αναγκαία. Το μεταφράζουμε με «πρέπει να» και το ρήμα.
Ποια είναι η διαφορά προσωπικής και απρόσωπης σύνταξης του -τέος;
Στην προσωπική (μόνο από μεταβατικά ρήματα με αντικείμενο σε αιτιατική) το επίθετο έχει παθητική σημασία και τονίζεται το υποκείμενο. Στην απρόσωπη μπαίνει στο ουδέτερο, έχει ενεργητική σημασία, δεν έχει υποκείμενο και τονίζεται η πράξη.
Πώς μεταφράζουμε τη δοτική δίπλα σε ρηματικό επίθετο σε -τέος;
Στην προσωπική σύνταξη την αποδίδουμε ως ποιητικό αίτιο (από κάποιον). Στην απρόσωπη την κάνουμε υποκείμενο του «πρέπει να».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.