απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Πίνακας 9

Πίνακας 9. Η μετοχή

Συνοπτικός πίνακας για τη μετοχή: τα τρία είδη της, τα ρήματα που παίρνουν κατηγορηματική μετοχή και οι σημασίες της επιρρηματικής μετοχής.

Α΄ Γυμνασίου · Συντακτικό Αρχαίας · Πίνακας 9 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ο πίνακας χωρίζει τη μετοχή σε τρία είδη: επιθετική, κατηγορηματική, επιρρηματική.
  2. Η επιθετική μετοχή μπορεί να έχει άρθρο ή να μην έχει.
  3. Η κατηγορηματική μετοχή είναι άναρθρη και εξαρτάται από συγκεκριμένες ομάδες ρημάτων.
  4. Οι ομάδες αυτές: εἰμί και συγγενικά (γίγνομαι, ὑπάρχω, φαίνομαι, λανθάνω, τυγχάνω, διατελῶ), ρήματα έναρξης, λήξης, καρτερίας και κόπου, αίσθησης, γνώσης και μνήμης, αγγελίας και δείξης, ψυχικού πάθους, ευεργεσίας και νίκης.
  5. Η επιρρηματική μετοχή είναι συνημμένη ή απόλυτη και δηλώνει χρόνο, αιτία, σκοπό, υπόθεση, εναντίωση, παραχώρηση ή τρόπο.
  6. Για κάθε περίπτωση ο πίνακας δίνει ένα παράδειγμα από αρχαίο κείμενο.

Όροι

επιθετική μετοχή
μπορεί να είναι έναρθρη ή άναρθρη
κατηγορηματική μετοχή
άναρθρη, εξαρτάται από ορισμένα ρήματα
επιρρηματική μετοχή
συνημμένη ή απόλυτη
λανθάνω, τυγχάνω, διατελῶ
ρήματα της ομάδας του εἰμί
ρήματα έναρξης και λήξης
π.χ. αρχίζω, παύομαι
ρήματα αίσθησης και γνώσης
π.χ. αισθάνομαι, μαθαίνω, θυμάμαι
ρήματα αγγελίας και δείξης
π.χ. αναγγέλλω, αποδεικνύω, ελέγχω
ρήματα ψυχικού πάθους
π.χ. ντρέπομαι για κάτι
ρήματα ευεργεσίας και νίκης
π.χ. ωφελώ, νικώ και τα αντίθετα
χρονική μετοχή
δηλώνει πότε γίνεται κάτι
αιτιολογική μετοχή
δηλώνει την αιτία
τελική μετοχή
δηλώνει τον σκοπό
υποθετική μετοχή
δηλώνει προϋπόθεση
εναντιωματική μετοχή
δηλώνει εναντίωση, π.χ. με καίπερ
παραχωρητική μετοχή
δηλώνει παραχώρηση
τροπική μετοχή
δηλώνει τον τρόπο

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα είδη της μετοχής στα Αρχαία;

Επιθετική (έναρθρη ή άναρθρη), κατηγορηματική (άναρθρη) και επιρρηματική (συνημμένη ή απόλυτη).

Με ποια ρήματα συντάσσεται η κατηγορηματική μετοχή;

Με το εἰμί και ρήματα όπως γίγνομαι, φαίνομαι, λανθάνω, τυγχάνω, διατελῶ, και με ρήματα έναρξης ή λήξης, αίσθησης ή γνώσης, αγγελίας ή δείξης, ψυχικού πάθους, ευεργεσίας ή νίκης και των αντιθέτων τους.

Τι μπορεί να δηλώνει η επιρρηματική μετοχή;

Ο πίνακας δίνει επτά σημασίες: χρόνο, αιτία, σκοπό, υπόθεση, εναντίωση, παραχώρηση και τρόπο.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.