απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 11

ζ: περίληψη - ζ 139-259: ανάλυση

Η Αθηνά στέλνει τη βασιλοπούλα Ναυσικά να πλύνει ρούχα στο ποτάμι όπου κοιμάται ο Οδυσσέας. Οι φωνές των κοριτσιών τον ξυπνούν· γυμνός και φαγωμένος από την αλμύρα, πλησιάζει και ικετεύει τη Ναυσικά με έξυπνα, ευγενικά λόγια, κι εκείνη τον δέχεται ως ξένο του Δία.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 1115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Από τη ραψωδία ζ ως το ν 187 εκτείνεται η «Φαιακίδα»: ο Οδυσσέας φιλοξενείται στη Σχερία, διηγείται τις περιπέτειές του και οι Φαίακες τον στέλνουν στην Ιθάκη.
  2. Η Αθηνά, σε όνειρο, βάζει τη Ναυσικά να πάει να πλύνει ρούχα, γιατί πλησιάζει ο γάμος της. Η Ναυσικά πηγαίνει με άμαξα και υπηρέτριες στο ποτάμι· μετά το πλύσιμο παίζουν με το τόπι.
  3. Η θεά κάνει το τόπι να πέσει στο νερό και ο Οδυσσέας ξυπνά από τις φωνές. Αναρωτιέται αν ήρθε σε άγριους ανθρώπους ή σε φιλόξενους και θεοσεβείς, και αποφασίζει να δει μόνος του.
  4. Βγαίνει σκεπασμένος μόνο με ένα κλαδί, σαν πεινασμένο λιοντάρι που βγαίνει στη βροχή (διεξοδική παρομοίωση). Οι κοπέλες σκορπίζουν τρομαγμένες· μένει μόνο η Ναυσικά, με θάρρος που της δίνει η Αθηνά.
  5. Ο Οδυσσέας διαλέγει να μη γονατίσει αλλά να μιλήσει από μακριά. Τη συγκρίνει με την Άρτεμη και με ένα φοινικόδεντρο της Δήλου, μακαρίζει γονείς, αδέλφια και μέλλοντα σύζυγο, διηγείται σύντομα το ναυάγιο και ζητά ρούχο και οδηγίες.
  6. Κλείνει με ευχή για άντρα, σπίτι και ομόνοια, γιατί τίποτα δεν είναι πιο δυνατό από ένα ζευγάρι που σκέφτεται το ίδιο. Εδώ φαίνεται η ομηρική ιδέα για την ιδανική οικογένεια.
  7. Η Ναυσικά απαντά με σύνεση, λέει ότι είναι κόρη του Αλκίνοου, βασιλιά των Φαιάκων, και σταματά τις φοβισμένες κοπέλες: οι Φαίακες ζουν μακριά και αγαπημένοι από τους θεούς, και οι ξένοι και οι φτωχοί είναι του Δία. Διατάζει τροφή και λουτρό.
  8. Λουσμένος, ο Οδυσσέας λάμπει από ομορφιά. Η Ναυσικά τον συμβουλεύει να περιμένει στο άλσος της Αθηνάς και να ικετέψει τη μητέρα της, την Αρήτη. Η ραψωδία ζ είναι μεταβατική: η Ναυσικά είναι ένας νέος πειρασμός, αλλά τελικά βοηθά τον νόστο και ωριμάζει η ίδια.

Πρόσωπα

Οδυσσέας
ναυαγός που ικετεύει τη Ναυσικά
Ναυσικά
η βασιλοπούλα των Φαιάκων
Αθηνά
στέλνει τη Ναυσικά στο ποτάμι, της δίνει θάρρος
Αλκίνοος
ο βασιλιάς των Φαιάκων, πατέρας της Ναυσικάς
Αρήτη
η βασίλισσα, μητέρα της Ναυσικάς
Άρτεμη
θεά με την οποία ο Οδυσσέας συγκρίνει την κόρη
Απόλλωνας
στον βωμό του στη Δήλο είδε τη φοινικιά
Ειδοθέα
κόρη του Πρωτέα, βοήθησε τον Μενέλαο

Όροι

Φαιακίδα
ζ ως ν 187: ο Οδυσσέας στους Φαίακες
Σχερία
η χώρα των Φαιάκων
τόπι
η μπάλα με την οποία παίζουν οι κοπέλες
Νύμφες
θεότητες του νερού και της βλάστησης
Νηρηίδες
θεότητες της θάλασσας, οι νεράιδες
ικεσία
ο ικέτης γονατίζει και ζητά βοήθεια
Ικέσιος Δίας
ο Δίας ως προστάτης των ικετών
μειλίχια λόγια
λόγια γλυκά, ήπια
ανάριμμα
το παράστημα, η εξωτερική εμφάνιση
Δήλος
ιερό νησί του Απόλλωνα και της Άρτεμης
φοινικιά της Δήλου
με αυτήν συγκρίνει τη Ναυσικά
ομόνοια
άντρας και γυναίκα σκέφτονται το ίδιο
προίκα
δώρα γάμου, από γαμπρό ή πατέρα
άλσος της Αθηνάς
εκεί περιμένει ο Οδυσσέας έξω από την πόλη
θεϊκή επέμβαση
προχωρά τον μύθο σε νέο επεισόδιο
λιοντάρι
παρομοίωση του γυμνού Οδυσσέα

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Οδυσσέας δεν αγκαλιάζει τα γόνατα της Ναυσικάς, όπως ήταν το έθιμο της ικεσίας;

Σκέφτεται ότι ένας γυμνός, άγνωστος άντρας που θα άγγιζε μια νεαρή κοπέλα θα την τρόμαζε ή θα τη θύμωνε. Γι' αυτό προτιμά να μείνει σε απόσταση και να της μιλήσει με γλυκά, ήπια λόγια, με σύνεση αλλά και πονηριά.

Πώς κερδίζει ο Οδυσσέας την εμπιστοσύνη της Ναυσικάς;

Την επαινεί: αναρωτιέται αν είναι θεά σαν την Άρτεμη και τη συγκρίνει με ένα νεαρό φοινικόδεντρο που είδε στη Δήλο. Μακαρίζει την οικογένειά της και τον μελλοντικό της άντρα, λέει λίγα για τα βάσανά του, ζητά μόνο ρούχο και οδηγίες για την πόλη και της εύχεται έναν ευτυχισμένο γάμο με ομόνοια.

Τι δείχνει η απάντηση της Ναυσικάς;

Δείχνει ψυχική ομορφιά και ωριμότητα: του λέει ότι ο Δίας μοιράζει την ευτυχία και ότι πρέπει να υπομείνει, του υπόσχεται ρούχα και βοήθεια, και σταματά τις φοβισμένες ακόλουθες λέγοντας ότι οι ξένοι και οι φτωχοί είναι σταλμένοι από τον Δία. Διατάζει να του δώσουν φαγητό και να τον λούσουν.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.