απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 1

α: περίληψη - α 1-25: ανάλυση

Η Οδύσσεια ανοίγει με δύο προοίμια: στο πρώτο ο ποιητής ζητά από τη Μούσα να του πει για τον πολύτροπο Οδυσσέα, στο δεύτερο η Μούσα διαλέγει να αρχίσει την ιστορία από τη στιγμή που ο ήρωας είναι κλεισμένος στο νησί της Καλυψώς.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΟΔΥΣΣΕΙΑ ΕΝΟΤΗΤΑ 115 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η πρώτη ραψωδία περιέχει τη συνέλευση των θεών, τις συμβουλές της Αθηνάς στον Τηλέμαχο και το φαγοπότι των μνηστήρων. Η Αθηνά σχεδιάζει δύο κινήσεις: ο Ερμής να πάει στην Καλυψώ, η ίδια να κατέβει στην Ιθάκη.
  2. Προοίμιο είναι η εισαγωγή ενός έργου, όπου δίνεται το θέμα του σε γενικές γραμμές. Ο ποιητής ζητά από τη Μούσα να του αφηγηθεί την ιστορία, σαν η γνώση του να του έρχεται από τη θεά.
  3. Ο Οδυσσέας παρουσιάζεται πολύτροπος (βρίσκει πολλούς τρόπους να ξεφεύγει και να πετυχαίνει), καστροκατακτητής της Τροίας, κοσμογυρισμένος, πολύπειρος, πολύπαθος και φιλέταιρος, αφού πάλεψε να σώσει και τους συντρόφους του.
  4. Οι σύντροφοι χάθηκαν από δικό τους σφάλμα, επειδή έφαγαν τα βόδια του Ήλιου. Εδώ φαίνεται μια ιδέα που θα ξαναβρούμε: ο άνθρωπος πληρώνει τις δικές του ανόητες πράξεις.
  5. Το προοίμιο κλείνει με ένα νέο κάλεσμα στη Μούσα, όπως άνοιξε. Αυτό λέγεται κύκλος ή κυκλικό σχήμα: ένα κομμάτι τελειώνει όπως αρχίζει.
  6. Στο δεύτερο προοίμιο ο Οδυσσέας έχει διπλό πόθο, τον γυρισμό και τη γυναίκα του, αλλά τον κρατά η Καλυψώ. Οι θεοί τον λυπούνται, εκτός από τον Ποσειδώνα, που τον κυνηγά ως τη στιγμή που θα πατήσει στην Ιθάκη.
  7. Η Μούσα αρχίζει in medias res, από το πιο κρίσιμο σημείο της ιστορίας· τα προηγούμενα θα ειπωθούν αργότερα. Το προοίμιο της Οδύσσειας μοιάζει με την αρχή του έπους του Γκιλγκαμές, που μιλά επίσης για έναν ήρωα που είδε πολλούς τόπους.

Πρόσωπα

Οδυσσέας
ο πολύτροπος ήρωας που θέλει να γυρίσει
Μούσα
η θεά που δίνει στον ποιητή την ιστορία
Καλυψώ
νεράιδα που κρατά τον Οδυσσέα στην Ωγυγία
Ποσειδώνας
ο μόνος θεός που είναι θυμωμένος μαζί του
Ήλιος
θεός που στέρησε τον γυρισμό από τους συντρόφους
Ησίοδος
ποιητής της Θεογονίας, διδακτικό έπος
Γκιλγκαμές
βασιλιάς της Ουρούκ, ήρωας ασσυροβαβυλωνιακού έπους

Όροι

προοίμιο
εισαγωγή που δίνει το θέμα του έργου
κυρίως προοίμιο
στ. 1-13, παρουσίαση του Οδυσσέα
προοίμιο της Μούσας
στ. 14-25, πού αρχίζει η ιστορία
επίκληση στη Μούσα
ο ποιητής ζητά από τη θεά την ιστορία
Μούσες
εννέα κόρες του Δία και της Μνημοσύνης
Καλλιόπη
η Μούσα της επικής ποίησης
πολύτροπος
βρίσκει πολλούς τρόπους, πολυμήχανος
νήπιοι
ανόητοι, δεν σκέφτηκαν τις συνέπειες
βόδια του Ήλιου
τα έφαγαν οι σύντροφοι και χάθηκαν
διπλός πόθος
ο γυρισμός και η γυναίκα του
Ωγυγία
το νησί της Καλυψώς
κυκλικό σχήμα
κομμάτι που τελειώνει όπως αρχίζει
in medias res
η αφήγηση αρχίζει στη μέση της ιστορίας
θεϊκός
ήρωας με εξαιρετικές ικανότητες
ιερό κάστρο της Τροίας
το έχτισε, κατά τον μύθο, ο Ποσειδώνας
Θεών αγορά
η συνέλευση των θεών στη ραψωδία α

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί η Οδύσσεια έχει δύο προοίμια;

Στο πρώτο, το κυρίως προοίμιο (στ. 1-13), ο ποιητής παρουσιάζει τον ήρωα και τις βασικές του ιδιότητες. Στο δεύτερο (στ. 14-25) η Μούσα ορίζει από ποιο σημείο θα ξεκινήσει η αφήγηση: από την εποχή που όλοι οι άλλοι ήρωες έχουν γυρίσει και μόνο ο Οδυσσέας κρατιέται στην Ωγυγία.

Τι σημαίνει ότι η αφήγηση αρχίζει in medias res;

Είναι λατινική φράση που σημαίνει «στη μέση των πραγμάτων». Η ιστορία δεν ξεκινά από την Τροία αλλά από ένα κρίσιμο σημείο, λίγο πριν από το τέλος της περιπλάνησης· όσα έγιναν πριν θα ειπωθούν αργότερα, μέσα στην αφήγηση.

Γιατί χάθηκαν οι σύντροφοι του Οδυσσέα;

Κατά το προοίμιο χάθηκαν από δικό τους σφάλμα: έφαγαν τα βόδια του θεού Ήλιου και εκείνος τους στέρησε τον γυρισμό. Ο Οδυσσέας ήθελε πολύ να τους σώσει, αλλά δεν τα κατάφερε.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.