Απόσπασμα από την «Αναφορά στον Γκρέκο», την αυτοβιογραφία του Καζαντζάκη: η πρώτη του μέρα στο δημοτικό σχολείο και ο διευθυντής της τετάρτης τάξης, που μιλούσε για «Νέα Παιδαγωγική» αλλά έδερνε τους μαθητές με το βούρδουλα. Δείχνει πόσο αυταρχικό ήταν το σχολείο στα τέλη του 19ου αιώνα.
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 615 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
Τι έγινε
Ο μικρός Νίκος ξεκινά για το σχολείο με κόκκινο σκούφο και τσαρουχάκια, κρατώντας το χέρι του πατέρα του. Η μητέρα του τού δίνει βασιλικό και του κρεμά το σταυρουλάκι της βάφτισης.
Φτάνουν σε ένα παλιό κτίριο κοντά στον Αϊ-Μηνά και το παιδί δειλιάζει. Ο πατέρας τον χαϊδεύει για πρώτη φορά και ο μικρός τρομάζει.
Ο δάσκαλος βγαίνει με μια μακριά βίτσα. Ο πατέρας τού παραδίδει το γιο λέγοντας να τον δέρνει για να τον κάνει άνθρωπο.
Ο αφηγητής θυμάται τους τέσσερις δασκάλους του και κυρίως τον διευθυντή της τετάρτης τάξης, που είχε έρθει από την Αθήνα με τη «Νέα Παιδαγωγική».
Ο διευθυντής βγάζει λόγο για νέες μεθόδους, αλλά απαιτεί απόλυτη πειθαρχία και δέρνει άγρια τους μαθητές με το βούρδουλα.
Όταν ο μικρός ρωτά πού είναι η Νέα Παιδαγωγική, ο δάσκαλος τον δέρνει και του λέει ότι αυτή είναι η Νέα Παιδαγωγική.
Τι άλλαξε
Το κείμενο κλείνει με ένα αστείο: για το μάθημα για τον Κολόμβο ο δάσκαλος ζητά από κάθε παιδί ένα αυγό ή, αν δεν έχει, βούτυρο.
Πρόσωπα
Νίκος Καζαντζάκης
ο συγγραφέας και αφηγητής· το κείμενο είναι από την «Αναφορά στον Γκρέκο», την αυτοβιογραφία του
καπετάν Μιχάλης
ο αυστηρός πατέρας του αφηγητή
η μητέρα
του δίνει βασιλικό για κουράγιο και την ευχή της
ο δάσκαλος με τη βίτσα
ο πρώτος δάσκαλος, που δέχεται το παιδί στο σχολείο
ο Διευθυντής
ο δάσκαλος της τετάρτης τάξης, που υποστήριζε τη Νέα Παιδαγωγική αλλά έδερνε τους μαθητές
Όροι
αλαφιασμένος
ταραγμένος, τρομαγμένος
σφαγάρι
ζώο που προορίζεται για σφαγή, σφάγιο
αντρειευόμουν
έκανα τον γενναίο
εκκλησιά του Αϊ-Μηνά
η εκκλησία του Αγίου Μηνά στο Ηράκλειο, όπου γεννήθηκε και μεγάλωσε ο Καζαντζάκης
σφηνωτό
τριγωνικό, μυτερό
θωράς
βλέπεις
τυλιγαδίζουν
τυλίγονται σαν νήμα, στραβώνουν
τετρατάξιο δημοτικό
δημοτικό με τέσσερις τάξεις, όπως ήταν τότε, με τελευταία την τετάρτη
Πώς νιώθει ο μικρός Καζαντζάκης την πρώτη μέρα στο σχολείο;
Νιώθει μισό χαρά και μισό τρόμο, περηφάνια και φόβο μαζί. Παίρνει θάρρος από το χέρι του πατέρα του και από το βασιλικό που του έδωσε η μητέρα του για να τον μυρίζει.
Τι είναι η «Νέα Παιδαγωγική» στο κείμενο;
Ο διευθυντής είχε έρθει σπουδασμένος από την Αθήνα και έλεγε ότι έφερε τη Νέα Παιδαγωγική: ό,τι μαθαίνουν τα παιδιά να το βλέπουν, να το αγγίζουν ή να το ζωγραφίζουν. Στην πράξη όμως έδερνε τους μαθητές με το βούρδουλα, και τα παιδιά νόμιζαν στην αρχή ότι η Παιδαγωγική ήταν καμιά γυναίκα.
Τι δείχνει η στάση του πατέρα για τις σχέσεις γονιών και παιδιών τότε;
Ο πατέρας δεν είχε χαϊδέψει ποτέ το γιο του και, παραδίδοντάς τον, λέει στο δάσκαλο να τον δέρνει για να τον κάνει άνθρωπο. Οι σχέσεις ήταν αυστηρές και απόμακρες.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.