Ο Ευριπίδης (485-406 π.Χ.), ο τρίτος μεγάλος τραγικός, έζησε στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου και των σοφιστών. Σώζονται 18 τραγωδίες του, ανάμεσά τους η Μήδεια, οι Τρωάδες και η Ελένη, και ένα σατυρικό δράμα, ο Κύκλωψ.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · Ενοτητα 3 · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Ο Ευριπίδης γεννήθηκε στη Σαλαμίνα και έζησε στα χρόνια του Πελοποννησιακού πολέμου και των σοφιστών. Πήρε μέρος στους αγώνες περίπου πενήντα χρόνια, αλλά νίκησε μόνο τέσσερις φορές.
Ήταν κλειστός χαρακτήρας, μακριά από την πολιτική, με φίλους όπως ο Πρωταγόρας, ο Αναξαγόρας και ο Σωκράτης. Πέθανε το 406 π.Χ. στην Πέλλα, στην αυλή του Αρχελάου.
Από 92 έργα σώζονται 18 τραγωδίες (η γνησιότητα του Ρήσου αμφισβητείται) και ο Κύκλωψ, το μόνο σωζόμενο σατυρικό του δράμα.
Οι Ηρακλείδαι και οι Ικέτιδες επαινούν την Αθήνα και τη δημοκρατία. Η Ανδρομάχη, η Εκάβη και οι Τρωάδες δείχνουν τα δεινά του πολέμου μέσα από τις αιχμάλωτες Τρωαδίτισσες.
Η Μήδεια και ο Ιππόλυτος παρουσιάζουν το πάθος μιας γυναίκας· η Άλκηστις, οι Φοίνισσαι και η Ιφιγένεια εν Αυλίδι την αυτοθυσία για τον άνθρωπο και την πόλη.
Ο Ίων, η Ιφιγένεια εν Ταύροις και η Ελένη είναι έργα πλεκτάνης με πλάνη, αναγνώριση και ανατροπές. Η Ηλέκτρα και ο Ορέστης ξαναπιάνουν με ρεαλισμό το θέμα της μητροκτονίας και οι Βάκχαι είναι το μόνο σωζόμενο δράμα με θέμα διονυσιακό.
Το θέατρό του είναι θέατρο πάθους και ιδεών: κατεβάζει τους ήρωες στα ανθρώπινα μέτρα, κρίνει ακόμη και τους θεούς και βάζει τον από μηχανής θεό να λύνει την πλοκή.
Πρόσωπα
Ευριπίδης
ο τρίτος μεγάλος τραγικός, γεννημένος στη Σαλαμίνα
Αρχέλαος
βασιλιάς της Μακεδονίας που φιλοξένησε τον Ευριπίδη
Μήδεια
η εγκαταλειμμένη γυναίκα που εκδικείται τον Ιάσονα
Φαίδρα
ερωτεύεται τον Ιππόλυτο, γιο του Θησέα
Άλκηστις
δέχεται να πεθάνει στη θέση του συζύγου της Αδμήτου
Εκάβη
η βασίλισσα της Τροίας, σύμβολο της συμφοράς του πολέμου
Ελένη
βρίσκεται στην Αίγυπτο, ενώ στην Τροία πήγε ένα είδωλό της
Μενέλαος
φτάνει ναυαγός στην Αίγυπτο και αναγνωρίζει την Ελένη
Θεοκλύμενος
βασιλιάς της Αιγύπτου που θέλει να παντρευτεί την Ελένη
Ποια είναι τα χαρακτηριστικά της ποιητικής τέχνης του Ευριπίδη;
Ανέπτυξε τον αφηγηματικό πρόλογο και επίλογο, χρησιμοποίησε τον «ἀπὸ μηχανῆς θεό» για τη λύση, έφερε τους μύθους στο επίπεδο της καθημερινής ζωής, έδωσε μεγαλύτερη θέση στη μουσική και στις μονωδίες, μείωσε τα χορικά και παρουσίασε τους ήρωες ρεαλιστικά, με ανθρώπινα μέτρα.
Ποια είναι η υπόθεση της Ελένης του Ευριπίδη;
Ο ποιητής ακολουθεί μια παραλλαγή του μύθου: στην Τροία δεν βρέθηκε ποτέ η ίδια η Ελένη αλλά ένα είδωλό της. Η αληθινή Ελένη είναι στην Αίγυπτο, όπου φτάνει ναυαγός ο Μενέλαος· οι σύζυγοι αναγνωρίζονται, ξεγελούν τον βασιλιά Θεοκλύμενο και φεύγουν, και στο τέλος οι Διόσκουροι, ως από μηχανής θεοί, τον κάνουν να δεχτεί όσα θέλουν οι θεοί.
Γιατί ο Αριστοτέλης ονόμασε τον Ευριπίδη «τραγικότατο»;
Το βιβλίο τον παρουσιάζει ως βαθύ ερευνητή της ανθρώπινης ψυχής, που δείχνει τον πόνο από τον έρωτα, τον πόλεμο, την πλάνη και τους θεούς. Στο θέατρό του, περισσότερο από οπουδήποτε, το πεπρωμένο του ανθρώπου δεν βρίσκεται στα χέρια του.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.