Σοφοκλής

Ο Σοφοκλής (496-406/5 π.Χ.) από τον Κολωνό έγραψε 123 τραγωδίες, από τις οποίες σώζονται επτά, όπως η Αντιγόνη και ο Οιδίπους Τύραννος. Στο έργο του ο άνθρωπος περνά στο κέντρο.

Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · Ενοτητα 2 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

Ο Σοφοκλής γεννήθηκε στον Ίππιο Κολωνό σε εύπορη οικογένεια. Νίκησε τον Αισχύλο το 468 π.Χ. και συνολικά νίκησε είκοσι φορές, χωρίς να βγει ποτέ τρίτος.
Αγάπησε βαθιά την Αθήνα: έγινε ελληνοταμίας, δύο φορές στρατηγός και πρεσβευτής, και συνέβαλε στη λατρεία του Ασκληπιού στην πόλη.
Στον Αίαντα ο ήρωας αυτοκτονεί για την τιμή του και ο Οδυσσέας εξασφαλίζει την ταφή του. Στην Αντιγόνη ο άγραφος ηθικός νόμος συγκρούεται με τον νόμο του Κρέοντα.
Στον Οιδίποδα Τύραννο ο ήρωας ψάχνει τον φονιά του Λαΐου και ανακαλύπτει ότι είναι ο ίδιος· στον Οιδίποδα επί Κολωνώ βρίσκει τη λύτρωση και ηρωοποιείται.
Οι Τραχίνιαι, η Ηλέκτρα και ο Φιλοκτήτης δείχνουν την αστάθεια της τύχης, την απονομή της δικαιοσύνης και έναν νέο τύπο ηθικού εφήβου, τον Νεοπτόλεμο.
Στο έργο του ο άνθρωπος παίρνει την πρώτη θέση και οι θεοί τη δεύτερη· επηρεάστηκε από τους σοφιστές αλλά έμεινε βαθιά θρησκευόμενος.
Παρουσιάζει τους ήρωες «οἵους δεῖ εἶναι», με μέτρο, και η γλώσσα του είναι καθαρή και γλυκιά, γι' αυτό οι αρχαίοι τον έλεγαν «μέλιτταν».

Πρόσωπα

Σοφοκλής: τραγικός ποιητής από τον Ίππιο Κολωνό
Αίας: ήρωας που αυτοκτονεί όταν τα όπλα του Αχιλλέα δίνονται στον Οδυσσέα
Αντιγόνη: θάβει τον Πολυνείκη παρά την απαγόρευση
Κρέων: βασιλιάς της Θήβας που απαγορεύει την ταφή του Πολυνείκη
Οιδίπους: σκότωσε τον πατέρα του και παντρεύτηκε τη μητέρα του χωρίς να το ξέρει
Δηιάνειρα: σύζυγος του Ηρακλή στις Τραχίνιες
Φιλοκτήτης: ήρωας εγκαταλειμμένος στη Λήμνο με τα όπλα του Ηρακλή
Νεοπτόλεμος: γιος του Αχιλλέα, νέος που ενεργεί ηθικά

Όροι

Αντιγόνη (τραγωδία): τραγωδία για τον άγραφο ηθικό νόμο
Οιδίπους Τύραννος: ο ήρωας ανακαλύπτει ότι είναι ο φονιάς
Οιδίπους επί Κολωνώ: ο Οιδίποδας ηρωοποιείται στον Κολωνό
Τραχίνιαι: η Δηιάνειρα και ο χιτώνας του Ηρακλή
Ιχνευταί: ημιτελές σατυρικό δράμα του Σοφοκλή
Μαστιγοφόρος: δεύτερο όνομα του Αίαντα
άγραφος νόμος: ηθικός νόμος πάνω από τον γραπτό
ἀπὸ μηχανῆς θεός: ο Ηρακλής που λύνει τον Φιλοκτήτη
τρίτος υποκριτής: καινοτομία του Σοφοκλή
οἵους δεῖ εἶναι: ήρωες όπως πρέπει να είναι
μέλιττα: προσωνύμιο του Σοφοκλή για τη γλώσσα του
Δεξίων: όνομα του Σοφοκλή ως ήρωα μετά θάνατον
ελληνοταμίας: εισέπραττε την εισφορά των συμμάχων

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Χρονογραμμή · Κρεμάλα · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες τραγωδίες του Σοφοκλή σώζονται;

Επτά: Αίας, Αντιγόνη, Τραχίνιαι, Οιδίπους Τύραννος, Ηλέκτρα, Φιλοκτήτης και Οιδίπους επί Κολωνώ. Σώζεται επίσης ημιτελές το σατυρικό δράμα Ιχνευταί.

Ποιο είναι το θέμα της Αντιγόνης;

Ο Κρέων απαγορεύει να θαφτεί ο Πολυνείκης· η Αντιγόνη τον θάβει υπακούοντας στον ηθικό νόμο και καταδικάζεται σε θάνατο. Ακολουθούν οι αυτοκτονίες του Αίμονα και της Ευρυδίκης. Η τραγωδία δείχνει την υπεροχή του άγραφου ηθικού νόμου απέναντι στον γραπτό.

Ποιες καινοτομίες έφερε ο Σοφοκλής;

Εισήγαγε τον τρίτο υποκριτή, ανέβασε τα μέλη του χορού από 12 σε 15, περιόρισε τα χορικά, έδωσε περισσότερο χώρο στον διάλογο, καθιέρωσε την έγχρωμη σκηνογραφία και ήταν ο πρώτος που παρουσίασε τρεις τραγωδίες με ξεχωριστή υπόθεση η καθεμιά.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.

Ακολούθησε Κοινοποίησε τη σελίδα