Από τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. και μετά η φιλοσοφία περνά στην Αθήνα και στρέφεται από τη φύση στον άνθρωπο. Η σελίδα παρουσιάζει τον Αναξαγόρα, τους ατομικούς φιλοσόφους και τους σοφιστές.
Α΄ Γυμνασίου · Ιστορία Αρχαίας Γραμματείας · ΙΙΙ · 15 λεπτά
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Από τα μέσα του 5ου αιώνα π.Χ. η Αθήνα γίνεται μορφωτικό κέντρο και οι φιλόσοφοι στρέφονται από τη φύση στον άνθρωπο.
Ο Αναξαγόρας από τις Κλαζομενές, φίλος του Περικλή, δέχτηκε άπειρα στοιχεία και τον Νου ως δύναμη που βάζει τάξη στο σύμπαν· κατηγορήθηκε για ασέβεια και κατέφυγε στη Λάμψακο.
Ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος θεμελίωσαν την ατομική θεωρία: όλα αποτελούνται από άτομα που κινούνται στο κενό.
Οι σοφιστές, κυρίως ξένοι στην Αθήνα, δίδασκαν με αμοιβή ρητορική και γενική μόρφωση, με συνεχή λόγο και όχι με διάλογο.
Έδειξαν ότι η αλήθεια δεν είναι μία και κατηγορήθηκαν από τον Σωκράτη και τον Πλάτωνα, αλλά επηρέασαν τον Ευριπίδη, τον Θουκυδίδη και τον Ισοκράτη· λέγονται «διαφωτισμός της αρχαιότητας».
Σημαντικότεροι σοφιστές ήταν ο Πρωταγόρας, ο Γοργίας, ο Πρόδικος και ο Ιππίας.
Πρόσωπα
Αναξαγόρας
ο τελευταίος φυσικός της Ιωνίας, δίδαξε για τον Νου
Λεύκιππος
Μιλήσιος, συγγραφέας του Μέγα Διάκοσμου
Δημόκριτος
από τα Άβδηρα, μαθητής του Λευκίππου
Πρωταγόρας
πρώτος από τους σοφιστές στην Αθήνα
Γοργίας
σοφιστής από τους Λεοντίνους, δάσκαλος της ρητορικής
Πρόδικος
σοφιστής από την Κέα, ασχολήθηκε με ηθική και γραμματική
Επαγγελματίες δάσκαλοι με ευρεία μόρφωση, που δίδασκαν τους νέους με αμοιβή, κυρίως τη ρητορική. Αμφισβήτησαν τις καθιερωμένες ιδέες, έστρεψαν το ενδιαφέρον στον άνθρωπο και θεμελίωσαν τη συστηματική εκπαίδευση.
Τι υποστήριζαν ο Λεύκιππος και ο Δημόκριτος;
Ότι αρχή του κόσμου είναι τα άτομα, τα μικρότατα και αδιαίρετα σωματίδια της ύλης, που κινούνται στο κενό. Η θεωρία τους αναπτύχθηκε αργότερα από τον Επίκουρο.
Τι σημαίνει η φράση του Πρωταγόρα για τον άνθρωπο ως μέτρο;
Ότι η αλήθεια δεν είναι απόλυτη αλλά σχετική, και κάθε γνώση είναι υποκειμενική γνώμη, με κριτή τον άνθρωπο. Η φράση άνοιγε το έργο του «Αλήθεια ή Καταβάλλοντες».
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.