Διδακτικό έπος: Ησίοδος

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Το διδακτικό έπος έχει θέμα το παρόν και τα προβλήματα της καθημερινής ζωής· μέσα του ο ποιητής εκθέτει τις ιδέες του και τη σοφία του λαού.
2. Ο Ησίοδος, που έζησε μάλλον στα τέλη του 8ου αι. π.Χ., γεννήθηκε στην Άσκρα της Βοιωτίας και είναι ο πρώτος ποιητής που λέει το όνομά του και μιλά για τη δική του ζωή.
3. Κατά την παράδοση νίκησε σε ποιητικό αγώνα στη Χαλκίδα ακόμη και τον Όμηρο· είχε μακρά διαφορά για την κληρονομιά με τον αδελφό του Πέρση.
4. Η Θεογονία μιλά για τη γέννηση των θεών και του κόσμου και για τη νίκη του Δία, που φέρνει την τάξη.
5. Τα Έργα και Ημέραι έχουν θεωρητικό μέρος με μύθους και πρακτικό μέρος με συμβουλές· στον Ησίοδο αποδίδονται ακόμη η Ασπίς και ο Γυναικών Κατάλογος.
6. Στο έργο του κυριαρχούν η δικαιοσύνη, που νικά την ύβρη, η αρετή και η εργασία ως ηθική αξία, κάτι νέο για την εποχή του.
7. Επηρέασε τους προσωκρατικούς, τους λυρικούς ποιητές, τους Αλεξανδρινούς και τη ρωμαϊκή ποίηση, και η επίδρασή του φτάνει ως τις μέρες μας.

Πρόσωπα

Ησίοδος

ποιητής του διδακτικού έπους από την Άσκρα

Πέρσης

αδελφός του Ησιόδου, στον οποίο μιλά στα Έργα

Αμφιδάμας

βασιλιάς για τον οποίο έγινε ο αγώνας στη Χαλκίδα

Πανδώρα

η πρώτη γυναίκα, πλασμένη από πηλό από τον Ήφαιστο

Αρχίλοχος

λυρικός που δέχτηκε έντονα την επίδραση του Ησιόδου

Όροι

διδακτικό έπος

έπος του παρόντος και της καθημερινότητας

Θεογονία

γενεαλογία των θεών και γένεση του κόσμου

Έργα και Ημέραι

έπος για έριδα, δίκαιο και εργασία

Ασπίς

ο αγώνας του Ηρακλή με τον Κύκνο

Γυναικών Κατάλογος (Ηοίαι)

γυναίκες που γέννησαν ήρωες από θεούς

έρις

διχόνοια, με καλή και κακή όψη

Δίκη

δικαιοσύνη, παιδί του Δία και της Θέμιδας

Ύβρις

η καταπάτηση του δικαίου

πέντε γένη

χρυσό, αργυρό, χάλκινο, ηρωικό, σιδερένιο

Τιτανομαχία

η μάχη των θεών με τους Τιτάνες

Άσκρα

το βοιωτικό χωριό του Ησιόδου