απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 3

Κροίσος και Κύρος

Ηροδότου Ιστορίες Ι 86-91: οι Πέρσες παίρνουν τις Σάρδεις, ο Κροίσος ανεβαίνει στην πυρά, θυμάται τα λόγια του Σόλωνα και σώζεται· στο τέλος η Πυθία του δείχνει ότι το λάθος στην ερμηνεία των χρησμών ήταν δικό του.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 315 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Οι Πέρσες κυριεύουν τις Σάρδεις ύστερα από πολιορκία δεκατεσσάρων ημερών και πιάνουν ζωντανό τον Κροίσο. Έτσι βγαίνει αληθινός ο χρησμός: κατέλυσε μεγάλο βασίλειο, αλλά το δικό του.
  2. Ο Κύρος τον ανεβάζει αλυσοδεμένο σε πυρά μαζί με δεκατέσσερα παιδιά Λυδών, ίσως για να δει αν θα τον σώσει κάποιος θεός.
  3. Πάνω στην πυρά ο Κροίσος καταλαβαίνει τη σοφία του Σόλωνα και φωνάζει τρεις φορές το όνομά του. Ο Κύρος μαθαίνει την ιστορία, μετανιώνει και διατάζει να σβήσουν τη φωτιά.
  4. Η φωτιά δεν σβήνει· ο Κροίσος καλεί με δάκρυα τον Απόλλωνα και από καθαρό ουρανό ξεσπά μπόρα. Είναι από τις λίγες φορές στον Ηρόδοτο που ο θεός επεμβαίνει άμεσα.
  5. Ο Κύρος τον λύνει και τον κάνει σύμβουλό του. Ο Κροίσος του δείχνει ότι οι στρατιώτες λεηλατούν πια τα δικά του, του Κύρου, πλούτη.
  6. Ο Κροίσος στέλνει τις αλυσίδες του στους Δελφούς και ρωτά αν οι θεοί των Ελλήνων είναι αχάριστοι.
  7. Η Πυθία απαντά ότι το πεπρωμένο δεν το αποφεύγει ούτε θεός. Ο Κροίσος πλήρωσε τον φόνο που έκανε ο Γύγης και δεν κατάλαβε ότι «μουλάρι» ήταν ο Κύρος, παιδί Μήδας μητέρας και Πέρση πατέρα.
  8. Ο Κροίσος αναγνωρίζει ότι έφταιξε ο ίδιος. Ο «λυδικός λόγος» τελειώνει εκεί που ξεκίνησε, στον Κροίσο και στην υποδούλωση των Ιώνων (κυκλική σύνθεση).

Πρόσωπα

Κροίσος
βασιλιάς της Λυδίας, αιχμάλωτος του Κύρου
Κύρος
βασιλιάς των Περσών, κυριεύει τις Σάρδεις
Σόλων
ο Αθηναίος σοφός που θυμάται ο Κροίσος στην πυρά
Απόλλων (Λοξίας)
ο θεός των Δελφών, σβήνει τη φωτιά με βροχή
Πυθία
η ιέρεια που εξηγεί τους χρησμούς
Γύγης
πρόγονος του Κροίσου, σκότωσε τον Κανδαύλη
Κανδαύλης
βασιλιάς από τη γενιά του Ηρακλή, δολοφονήθηκε
Αστυάγης
βασιλιάς των Μήδων, παππούς του Κύρου

Όροι

άλωση των Σάρδεων
547/546 π.Χ., μετά από 14 μέρες
πυρά
η φωτιά όπου ανεβαίνει ο Κροίσος
δύο εφτάδες
14 νέοι Λυδοί, ιερός αριθμός το 7
αθέρας
το καλύτερο μέρος ενός συνόλου
ραγδαία βροχή
η άμεση επέμβαση του θεού
αντιπολεμικό μήνυμα
ειρήνη αντί για πόλεμο
σοφός σύμβουλος
ο ρόλος του Κροίσου δίπλα στον Κύρο
χρησμός
διφορούμενη απάντηση μαντείου
μεγάλο βασίλειο
ο χρησμός: το δικό του κράτος
μουλάρι
ο Κύρος, από γονείς δύο λαών
Λοξίας
επώνυμο του Απόλλωνα, από το «λοξός»
πεπρωμένο
πάνω και από τους θεούς
τίση
η τιμωρία που φοβάται ο Κύρος
ανθρώπινη ευθύνη
το λάθος ήταν του Κροίσου
ευθύς και πλάγιος λόγος
λόγια των προσώπων ή αφήγηση
κυκλική σύνθεση
ο λυδικός λόγος κλείνει με τον Κροίσο
κυκλική αντίληψη
η τύχη δεν μένει στους ίδιους

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Γιατί ο Κύρος αποφασίζει να σώσει τον Κροίσο από τη φωτιά;

Όταν ακούει από τους διερμηνείς την ιστορία του Σόλωνα, σκέφτεται ότι κι ο ίδιος είναι άνθρωπος, ότι τίποτα ανθρώπινο δεν μένει σταθερό, και φοβάται μήπως τιμωρηθεί κάποτε. Η φωτιά όμως δεν σβήνει, ώσπου ο Κροίσος καλεί τον Απόλλωνα και πέφτει δυνατή βροχή.

Τι λέει ο Κροίσος για τον πόλεμο και την ειρήνη;

Ότι κανείς λογικός δεν διαλέγει τον πόλεμο αντί για την ειρήνη: στην ειρήνη τα παιδιά θάβουν τους γονείς τους, ενώ στον πόλεμο οι γονείς θάβουν τα παιδιά τους. Είναι ένα από τα πιο γνωστά αντιπολεμικά μηνύματα της αρχαιότητας.

Πώς εξηγεί η Πυθία τη συμφορά του Κροίσου;

Ο Κροίσος πλήρωσε το έγκλημα του προγόνου του Γύγη, που σκότωσε τον βασιλιά Κανδαύλη. Ούτε ο Απόλλων μπορεί να αλλάξει τη μοίρα· κατάφερε μόνο να αναβάλει την άλωση τρία χρόνια και να τον σώσει από την πυρά. Τους χρησμούς (για το «μεγάλο βασίλειο» και το «μουλάρι») ο Κροίσος τους παρεξήγησε και δεν ξαναρώτησε, άρα το λάθος ήταν δικό του.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.