απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Ενότητα 2

Κροίσος και Σόλων - Η νουβέλα του Άδραστου

Ηροδότου Ιστορίες Ι 29-45: ο Αθηναίος σοφός Σόλων επισκέπτεται τον πάμπλουτο Κροίσο και του εξηγεί ότι κανείς δεν λέγεται ευτυχισμένος πριν δούμε το τέλος του· αμέσως μετά η θεϊκή τιμωρία χτυπά τον Κροίσο με τον θάνατο του γιου του.

Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥΗΡΟΔΟΤΟΣ ΕΝΟΤΗΤΑ 215 ΛΕΠΤΑ

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Η ιστορία ανήκει στον «λυδικό λόγο». Η αφήγηση αρχίζει από τον Κροίσο (in medias res) και γυρίζει πίσω στον πρόγονό του Γύγη, για τον φόνο του οποίου το μαντείο είχε πει ότι θα πληρώσει ο πέμπτος απόγονος.
  2. Ο Σόλων, αφού έδωσε νόμους στην Αθήνα, ταξιδεύει δέκα χρόνια για να μη χρειαστεί να αλλάξει κανέναν. Φτάνει στις Σάρδεις και ο Κροίσος του δείχνει τους θησαυρούς του.
  3. Ο Κροίσος τον ρωτά ποιος είναι ο πιο ευτυχισμένος άνθρωπος, περιμένοντας να ακούσει το δικό του όνομα. Ο Σόλων απαντά με ειλικρίνεια: ο Τέλλος και ύστερα ο Κλέοβης και ο Βίτων.
  4. Για τον Σόλωνα η ευτυχία είναι μια ζωή με μέτρο, χρήσιμη στην πόλη, με καλά παιδιά και ένδοξο θάνατο· για τον Κροίσο είναι ο πλούτος και η δύναμη.
  5. Ο θεός είναι «φθονερός», η τύχη ορίζει τη ζωή και κανείς δεν είναι αυτάρκης, όπως καμία χώρα. Γι' αυτό πρέπει να κοιτάμε το τέλος. Ο Κροίσος θυμώνει και διώχνει τον Σόλωνα ως ανόητο.
  6. Η νέμεση έρχεται: ένα όνειρο δείχνει ότι ο γιος του Άτης θα σκοτωθεί από σιδερένια αιχμή. Ο Κροίσος τον παντρεύει βιαστικά και κρύβει τα όπλα.
  7. Ο Φρύγας Άδραστος, που είχε σκοτώσει άθελά του τον αδελφό του, ζητά εξαγνισμό και ο Κροίσος τον φιλοξενεί. Όταν ο Άτης πηγαίνει στο κυνήγι του κάπρου στον Όλυμπο της Μυσίας, ο Άδραστος τον σκοτώνει κατά λάθος.
  8. Ο Κροίσος συγχωρεί τον Άδραστο και λέει αίτιο κάποιον θεό· ο Άδραστος σφάζεται πάνω στον τάφο του Άτη. Δύο χρόνια αργότερα ο Κροίσος ρωτά το μαντείο των Δελφών για τους Πέρσες και συμμαχεί με τη Σπάρτη.

Πρόσωπα

Κροίσος
πάμπλουτος βασιλιάς της Λυδίας, θεωρεί τον εαυτό του πιο ευτυχισμένο
Σόλων
Αθηναίος νομοθέτης, ένας από τους επτά σοφούς
Τέλλος
Αθηναίος, ο πιο ευτυχισμένος κατά τον Σόλωνα
Κλέοβης και Βίτων
Αργείοι αδελφοί, δεύτεροι σε ευτυχία
Κυδίππη
η μητέρα τους, ιέρεια της Ήρας
Άτης
ο άξιος γιος του Κροίσου, σκοτώνεται στο κυνήγι
Άδραστος
Φρύγας, γιος του Γορδία, σκοτώνει άθελά του τον Άτη
Γύγης
πρόγονος του Κροίσου, πήρε τον θρόνο με φόνο
Άμασης
βασιλιάς της Αιγύπτου που επισκέφθηκε ο Σόλων

Όροι

λυδικός λόγος
η αφήγηση για τη Λυδία (Ι 6-94)
in medias res
αρχή από τη μέση της ιστορίας
αναδρομική αφήγηση
γυρισμός σε παλαιότερα γεγονότα
κυκλική σύνθεση
αρχή και τέλος στο ίδιο πρόσωπο
Σάρδεις
η πλούσια πρωτεύουσα της Λυδίας
Πακτωλός
ποταμός με χρυσή άμμο στις Σάρδεις
επτά σοφοί
σοφοί που μιλούσαν με αποφθέγματα
ύβρη
αλαζονεία, ξεπέρασμα του μέτρου
νέμεση
η θεϊκή τιμωρία της ύβρης
φθονερό θείο
ο θεός που ρίχνει όσους υπερέχουν
μέτρο
βασική ελληνική αξία, όχι υπερβολή
καλό τέλος
προϋπόθεση για να πεις κάποιον ευτυχή
αυτάρκεια
κανείς άνθρωπος δεν τα έχει όλα
70 χρόνια
το όριο της ζωής κατά τον Σόλωνα
στάδιο
μέτρο μήκους, περίπου 185 μέτρα
νουβέλα
δραματική ιστορία με επώνυμα πρόσωπα
εξαγνισμός
καθαρμός από φόνο
κάπρος του Ολύμπου
θηρίο που ρήμαζε τη Μυσία

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιους ονομάζει ο Σόλων πιο ευτυχισμένους ανθρώπους και γιατί;

Πρώτο τον Αθηναίο Τέλλο, που έζησε σε πόλη που ευημερούσε, είδε παιδιά και εγγόνια και έπεσε ένδοξα πολεμώντας για την πατρίδα. Δεύτερους τους Αργείους Κλέοβη και Βίτωνα, που έσυραν οι ίδιοι το αμάξι της μητέρας τους ως τον ναό της Ήρας και πέθαναν ήσυχα στον ύπνο τους.

Γιατί ο Σόλων δεν λέει τον Κροίσο ευτυχισμένο;

Γιατί η ζωή είναι γεμάτη αλλαγές και ο θεός γκρεμίζει συχνά τους ευτυχισμένους. Όσο ζει κανείς, είναι απλώς τυχερός· ευτυχισμένος λέγεται μόνο αν έχει καλό τέλος. Ο πλούτος μόνος του δεν φτάνει.

Πώς εκπληρώνεται το όνειρο του Κροίσου για τον γιο του;

Ο Κροίσος είδε ότι ο Άτης θα σκοτωθεί από σιδερένια αιχμή και τον κράτησε μακριά από πολέμους. Ο Άτης τον έπεισε να πάει σε κυνήγι κάπρου, με φρουρό τον Φρύγα Άδραστο. Εκεί ο Άδραστος, ρίχνοντας ακόντιο στο θηρίο, χτύπησε κατά λάθος τον Άτη.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.