Η μάχη των Θερμοπυλών

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Οι Σπαρτιάτες στέλνουν πρώτα τον Λεωνίδα με τους Τριακόσιους, για να μη λιποψυχήσουν οι σύμμαχοι· οι υπόλοιποι σκοπεύουν να έρθουν μετά τα Κάρνεια και τους Ολυμπιακούς Αγώνες.
2. Ένας Πέρσης ιππέας κατάσκοπος βλέπει τους Σπαρτιάτες να γυμνάζονται και να χτενίζονται και φεύγει ανενόχλητος. Ο Δημάρατος εξηγεί στον Ξέρξη ότι έτσι ετοιμάζονται για μάχη μέχρι θανάτου.
3. Ο Ξέρξης περιμένει τέσσερις μέρες να φύγουν οι Έλληνες. Την πέμπτη στέλνει Μήδους και Κισσίους, που πέφτουν κατά πολλούς· φαίνεται ότι ο βασιλιάς έχει πολλούς ανθρώπους αλλά λίγους άντρες.
4. Ούτε οι «αθάνατοι» του Υδάρνη τα καταφέρνουν στο στενό· οι Σπαρτιάτες κάνουν ψεύτικη υποχώρηση και γυρίζουν απότομα. Ο Ξέρξης πετιέται τρεις φορές από τον θρόνο του από φόβο.
5. Και τη δεύτερη μέρα οι επιθέσεις αποτυγχάνουν. Οι Φωκείς φρουρούν το μονοπάτι στο βουνό. Τότε ο Εφιάλτης από τη Μαλίδα δείχνει στον Ξέρξη το μονοπάτι και οι Πέρσες το ακολουθούν νύχτα.
6. Ο μάντης Μεγιστίας, οι αυτόμολοι και οι σκοποί φέρνουν την είδηση. Όσοι μένουν με τον Λεωνίδα, οι Σπαρτιάτες και οι Θεσπιείς, βγαίνουν σε έξοδο θανάτου στο πλατύτερο σημείο· οι Πέρσες προχωρούν με μαστίγια πίσω τους.
7. Ο Λεωνίδας σκοτώνεται· γύρω από το σώμα του γίνεται σκληρή μάχη. Όταν φτάνουν οι Πέρσες του Εφιάλτη, οι Έλληνες μαζεύονται σε ένα ύψωμα και πολεμούν με ό,τι τους έχει μείνει ώσπου πέφτουν όλοι κάτω από τα βέλη. Οι Θηβαίοι αυτομολούν.
8. Ξεχωρίζει ο Διηνέκης, που χαίρεται ότι θα πολεμήσουν στη σκιά των βελών. Στον τάφο χαράζονται επιγράμματα του Σιμωνίδη. Ο Ξέρξης, οργισμένος, διατάζει να κόψουν το κεφάλι του νεκρού Λεωνίδα.

Πρόσωπα

Λεωνίδας

βασιλιάς της Σπάρτης, απόγονος του Ηρακλή, πέφτει ήρωας

Ξέρξης

βασιλιάς των Περσών, ατιμάζει τον νεκρό Λεωνίδα

Δημάρατος

εξηγεί στον Ξέρξη τη στάση των Σπαρτιατών

Εφιάλτης

από τη Μαλίδα, προδίδει το μονοπάτι

Υδάρνης

αρχηγός των «αθανάτων»

Μεγιστίας

μάντης που μένει και πεθαίνει με τους Έλληνες

Διηνέκης

Σπαρτιάτης, «θα πολεμήσουμε στη σκιά»

Σιμωνίδης

ποιητής των επιγραμμάτων

Αβροκόμης και Υπεράνθης

γιοι του Δαρείου, σκοτώνονται στη μάχη

Όροι

Θερμοπύλες

στενό, η πρώτη γραμμή άμυνας στην ξηρά

Αρτεμίσιο

πρώτη γραμμή άμυνας στη θάλασσα

ξύλινο τείχος

ο χρησμός: τα πλοία θα σώσουν την Αθήνα

οι Τριακόσιοι

οι Σπαρτιάτες του Λεωνίδα

Κάρνεια

γιορτή που καθυστέρησε τους Σπαρτιάτες

αθάνατοι

επίλεκτοι Πέρσες, πάντα 10.000

ψεύτικη υποχώρηση

ελιγμός των Σπαρτιατών

πολλοί άνθρωποι, λίγοι άντρες

το δίδαγμα για τον στρατό του Ξέρξη

Ανόπαια

το μονοπάτι στο όρος Καλλίδρομο

Φωκείς

φρουροί του μονοπατιού

κυκλωτική κίνηση

οι Πέρσες βγαίνουν πίσω από τους Έλληνες

έξοδος θανάτου

επίθεση χωρίς ελπίδα σωτηρίας

Θεσπιείς

έμειναν με τη θέλησή τους

μολὼν λαβέ

«έλα να τα πάρεις», κατά τον Πλούταρχο

επίγραμμα

σύντομο ποίημα χαραγμένο σε τάφο

μαρμάρινο λιοντάρι

μνημείο του Λεωνίδα στο ύψωμα