Διάλογος Ξέρξη - Δημάρατου

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Αφού επιθεωρεί τον στόλο, ο Ξέρξης καλεί τον Δημάρατο, πρώην βασιλιά της Σπάρτης που τον συνοδεύει, και τον ρωτά αν οι Έλληνες θα τολμήσουν να του αντισταθούν, αφού δεν είναι ενωμένοι.
2. Ο Δημάρατος ρωτά αν θέλει να ακούσει την αλήθεια ή κάτι ευχάριστο· ο Ξέρξης ζητά την αλήθεια και υπόσχεται ότι δεν θα χάσει την εύνοιά του.
3. Ο Δημάρατος λέει ότι οι Έλληνες ζουν με την πενία, αλλά έχουν αρετή από τη σοφία και τον νόμο. Ειδικά οι Λακεδαιμόνιοι δεν θα δεχτούν ποτέ τη δουλεία και θα πολεμήσουν όσοι κι αν είναι.
4. Ο Ξέρξης γελά: ρωτά αν ο ίδιος ο Δημάρατος θα πολεμούσε με δέκα ή είκοσι άντρες και λέει ότι ελεύθεροι άνθρωποι χωρίς αφέντη δεν μπορούν να σταθούν απέναντι σε τόσους. Μόνο ο φόβος και το μαστίγιο θα τους έκαναν γενναίους.
5. Ο Δημάρατος απαντά ότι δεν έχει λόγο να επαινεί τους Σπαρτιάτες, που τον έδιωξαν, ενώ ο Δαρείος τον φιλοξένησε· λέει όμως την αλήθεια.
6. Οι Λακεδαιμόνιοι μόνοι τους πολεμούν όσο καλά και οι άλλοι, όλοι μαζί όμως είναι οι καλύτεροι. Είναι ελεύθεροι, αλλά υπακούν στον νόμο, που τους προστάζει να μένουν στη θέση τους και να νικούν ή να πεθαίνουν.
7. Ο Ξέρξης γελά ξανά, χωρίς να θυμώσει, και τον αφήνει να φύγει. Το γέλιο του δείχνει την αλαζονεία του, λίγο πριν από τις Θερμοπύλες.

Πρόσωπα

Ξέρξης

βασιλιάς των Περσών, βέβαιος ότι είναι αήττητος

Δημάρατος

εξόριστος βασιλιάς της Σπάρτης, σύμβουλος των Περσών

Δαρείος

πατέρας του Ξέρξη, δέχτηκε τον Δημάρατο

Κλεομένης

συμβασιλέας της Σπάρτης, αντίπαλος του Δημάρατου

Σπερθίας και Βούλης

νέοι Σπαρτιάτες που πήγαν στα Σούσα να πεθάνουν για την πατρίδα

Υδάρνης

Πέρσης διοικητής που τους πρότεινε να υπηρετήσουν τον βασιλιά

Όροι

πενία

φτώχεια, όχι όμως ανέχεια

αρετή

ικανότητα, γενναιότητα, ηθική αξία

σοφία

γνώση θεωρητική και πρακτική

νόμος δεσπότης

ο νόμος είναι ο αφέντης των Σπαρτιατών

ελευθερία

όχι ασυδοσία: υπακοή στον νόμο

δεσποτισμός

εξουσία ενός αφέντη πάνω σε όλους

μαστίγιο

για τον Ξέρξη, αυτό φέρνει ανδρεία

δορυφόροι

η επίλεκτη φρουρά του βασιλιά

το γέλιο του Ξέρξη

σημάδι της ύβρης του

ή νίκη ή θάνατος

η εντολή του νόμου στους Σπαρτιάτες

ἢ τὰν ἢ ἐπὶ τᾶς

η φράση της Σπαρτιάτισσας μάνας

γη και ύδωρ

σημάδι υποταγής που ζητούσαν οι Πέρσες

προσκύνηση

οι Σπαρτιάτες αρνούνται να προσκυνήσουν

διάλογος

η μορφή του κειμένου