Το Λεξιλόγιο και οι Σημασίες της Νέας Ελληνικής

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη, γραμμένη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης. Μπορεί να έχει λάθη: πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

1. Οι λέξεις της νέας ελληνικής είναι λαϊκές (ελληνικές ή ξένες, σε αδιάκοπη χρήση) ή λόγιες (αρχαίες λέξεις που επανήλθαν και νέες που φτιάχτηκαν από τους λόγιους).
2. Σχηματισμός: ριζικές, παράγωγες (με παραγωγική κατάληξη) και σύνθετες (από δύο λέξεις)· οι συγγενικές λέξεις κάνουν οικογένεια.
3. Παράγωγα ουσιαστικά: υποκοριστικά, μεγεθυντικά, περιεκτικά, εθνικά, τοπικά, επαγγελματικά, ανδρωνυμικά.
4. Σύνθεση με αχώριστα μόρια (α-, ανα-, δυσ-, ξε-, συν- κ.ά.) ή με ένωση λέξεων· σύνθετα παρατακτικά, προσδιοριστικά, κτητικά, αντικειμενικά· συνδετικό φωνήεν ο.
5. Παρασύνθετα, πολυλεκτικά σύνθετα, γνήσια και καταχρηστική σύνθεση, αρκτικόλεξα και ακρωνυμίες.
6. Οι σημασίες αλλάζουν με την κοινωνία και την εποχή· γι' αυτό μια λέξη μπορεί να έχει πολλές σημασίες.
7. Σχέσεις σημασίας: μεταφορικές, ομώνυμες, παρώνυμες και τονικά παρώνυμα, συνώνυμες, αντίθετες (κλιμακωτές, δυαδικές, αντίστροφες), ταυτόσημες, υπώνυμες.
8. Λέξεις της ίδιας προέλευσης μπορεί να διαφέρουν στη σημασία ή μόνο στο ύφος· τα λεξικά είναι ορθογραφικά, ερμηνευτικά, ετυμολογικά, ονομαστικά.

Όροι

θερμός

συνώνυμο: ζεστός

σκεπή

συνώνυμο: στέγη

απίδι

συνώνυμο: αχλάδι

αρχίζω

συνώνυμο: ξεκινώ

γρήγορος

συνώνυμο: ταχύς

δυνατός

συνώνυμο: ισχυρός

σπίτι

συνώνυμο: κατοικία

ήσυχος

συνώνυμο: ήρεμος

βοήθεια

συνώνυμο: αρωγή

λάθος

συνώνυμο: σφάλμα

σκοπός

συνώνυμο: στόχος

τέλος

συνώνυμο: πέρας

γνώμη

συνώνυμο: άποψη

λαμπερός

συνώνυμο: φωτεινός

έξυπνος

συνώνυμο: ευφυής

περήφανος

συνώνυμο: υπερήφανος

φτωχός

αντώνυμο: πλούσιος

αλήθεια

αντώνυμο: ψέμα

ανεβαίνω

αντώνυμο: κατεβαίνω

νίκη

αντώνυμο: ήττα

ζωή

αντώνυμο: θάνατος

θάρρος

αντώνυμο: δειλία

ειρήνη

αντώνυμο: πόλεμος

χαρά

αντώνυμο: λύπη

ανοίγω

αντώνυμο: κλείνω

γεμάτος

αντώνυμο: άδειος

σκοτάδι

αντώνυμο: φως

δάσκαλος

αντώνυμο: μαθητής

νωρίς

αντώνυμο: αργά

εύκολος

αντώνυμο: δύσκολος

αισιόδοξος

αντώνυμο: απαισιόδοξος

βαρύς

αντώνυμο: ελαφρύς

σκληρός

αντώνυμο: μαλακός

άσπρος

αντώνυμο: μαύρος

πρόοδος

αντώνυμο: οπισθοδρόμηση

έμπειρος

αντώνυμο: άπειρος

κουρασμένος

αντώνυμο: ξεκούραστος