απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 11

Ανώμαλα ουσιαστικά

Το κεφάλαιο παρουσιάζει τα ουσιαστικά που δεν κλίνονται ομαλά και τα χωρίζει σε έξι ομάδες: ανώμαλα κατά το γένος, ετερόκλιτα, μεταπλαστά, ιδιόκλιτα, άκλιτα και ελλειπτικά (§ 146-153).

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική Αρχαίας · Κεφ. 11 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Ανώμαλα λέγονται τα ουσιαστικά που δεν ακολουθούν ομαλά μια κλίση· το βιβλίο τα χωρίζει σε έξι είδη.
  2. Ανώμαλα κατά το γένος: αλλάζουν γένος στον πληθυντικό ή έχουν δύο γένη στον ενικό.
  3. Ετερόκλιτα: σε ορισμένες πτώσεις ή στον πληθυντικό ακολουθούν άλλη κλίση, π.χ. γυνή, υἱός, πῦρ, πρεσβευτής.
  4. Μεταπλαστά: ίδια κλίση, αλλά το θέμα αλλάζει σε κάποιες πτώσεις, π.χ. Ζεύς, ναῦς, γόνυ, ὕδωρ, χείρ, κύων.
  5. Ιδιόκλιτα: κύρια ονόματα και προσηγορικά σε -ᾶς με δικό τους τρόπο κλίσης, συνήθως μόνο στον ενικό.
  6. Άκλιτα: μένουν αμετάβλητα σε κάθε πτώση, όπως τα ονόματα των γραμμάτων, το έναρθρο απαρέμφατο και ξένα κύρια ονόματα.
  7. Ελλειπτικά: χρησιμοποιούνται μόνο σε ορισμένες πτώσεις ή μέσα σε μια φράση.

Όροι

ανώμαλα ουσιαστικά
δεν κλίνονται ομαλά
ανώμαλα κατά το γένος
άλλο γένος στον πληθυντικό
ετερόκλιτα
μερικές πτώσεις σε άλλη κλίση
μεταπλαστά
αλλάζει το θέμα σε κάποιες πτώσεις
ιδιόκλιτα
δικός τους τρόπος κλίσης
άκλιτα ουσιαστικά
ίδιος τύπος σε όλες τις πτώσεις
ελλειπτικά
εύχρηστα μόνο σε λίγες πτώσεις
ἡ γυνή, τῆς γυναικός
ετερόκλιτο: α΄ και γ΄ κλίση
ὁ Ζεύς, τοῦ Διός
μεταπλαστό με θέματα Ζευ- και Δι-
τὸ ὕδωρ, τοῦ ὕδατος
μεταπλαστό ουδέτερο
τὸ λέγειν
έναρθρο απαρέμφατο, άκλιτο
ὑπὸ μάλης
κάτω από τη μασχάλη
ἐς νέωτα
του χρόνου
ὦ τᾶν
φίλε μου

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια διαφορά έχουν τα ετερόκλιτα από τα μεταπλαστά;

Τα ετερόκλιτα κλίνονται σε κάποιες πτώσεις κατά άλλη κλίση, όπως ἡ γυνή με γενική τῆς γυναικός. Τα μεταπλαστά μένουν στην ίδια κλίση, αλλά αλλάζουν θέμα σε κάποιες πτώσεις, όπως ὁ Ζεύς, τοῦ Διός.

Πώς κλίνεται το ἡ ναῦς;

Είναι μεταπλαστό με θέματα ναυ-, νη-, νε-: γενική τῆς νεώς, δοτική τῇ νηί, αιτιατική τὴν ναῦν, και στον πληθυντικό αἱ νῆες, ταῖς ναυσί.

Τι είναι τα ελλειπτικά ουσιαστικά;

Ουσιαστικά που χρησιμοποιούνται μόνο σε λίγες πτώσεις, όπως τὸ ὄφελος ή τὸ ὄναρ μόνο σε ονομαστική, αιτιατική και κλητική ενικού, ή λέξεις που ζουν μόνο σε μια φράση, όπως ὑπὸ μάλης.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.