Το κεφάλαιο διδάσκει τους βαθμούς των επιθέτων και πώς σχηματίζονται τα παραθετικά: με -τερος και -τατος, με αναλογικές καταλήξεις, ανώμαλα σε -ίων και -ιστος, περιφραστικά, ελλειπτικά, και τα παραθετικά των επιρρημάτων (§ 189-204).
Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το
σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο,
έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.
Σχεδιάγραμμα
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.
Τι έγινε
Οι βαθμοί είναι τρεις: θετικός, συγκριτικός και υπερθετικός· ο υπερθετικός είναι απόλυτος ή σχετικός.
Συγκριτικό και υπερθετικό μαζί λέγονται παραθετικά· είναι μονολεκτικά ή περιφραστικά.
Κανονικά προσθέτουμε στο θέμα -τερος, -τέρα, -τερον και -τατος, -τάτη, -τατον· στα δευτερόκλιτα το ο γίνεται ω μετά από βραχύχρονη συλλαβή.
Ανώμαλα παραθετικά έχουν συγκριτικό σε -ίων, -ιον και υπερθετικό σε -ιστος, συχνά με άλλο θέμα· τα συγκριτικά σε -ίων κλίνονται σαν δικατάληκτα τριτόκλιτα.
Περιφραστικά: μᾶλλον και μάλιστα με το θετικό· μόνο έτσι συγκρίνονται οι μετοχές και ορισμένα μονοκατάληκτα.
Ελλειπτικά παραθετικά (πρότερος, πρῶτος, ὕστατος, ἔσχατος) έρχονται από επιρρήματα και προθέσεις· ορισμένα επίθετα δεν έχουν καθόλου παραθετικά.
Τα επιρρήματα σε -ως παίρνουν συγκριτικό σε -τερον και υπερθετικό σε -τατα· τα τοπικά σε -τέρω, -τάτω.
Πότε τα παραθετικά γράφονται με -ότερος και πότε με -ώτερος;
Το ο του θετικού μένει όταν η προηγούμενη συλλαβή είναι μακρόχρονη, φύσει ή θέσει· γίνεται ω όταν είναι βραχύχρονη, όπως σοφός, σοφώτερος.
Ποια είναι τα παραθετικά του ἀγαθός;
Έχει τέσσερις σειρές: ἀμείνων, ἄριστος· βελτίων, βέλτιστος· κρείττων, κράτιστος· λῴων, λῷστος.
Ποια επίθετα δεν έχουν παραθετικά;
Όσα δείχνουν κάτι που δεν έχει βαθμούς: ύλη (λίθινος), τόπο ή χρόνο (θαλάσσιος), μέτρο, καταγωγή, μόνιμη κατάσταση (θνητός), καθώς και ορισμένα σύνθετα με στερητικό ἀ- ή με πᾶς και ὑπέρ.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.