απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ
Κεφ. 5

Μέρη του λόγου: διαίρεση και στοιχεία

Το κεφάλαιο ανοίγει το Τυπολογικό μέρος: χωρίζει τις λέξεις στα δέκα μέρη του λόγου, κλιτά και άκλιτα, ορίζει θέμα, κατάληξη και χαρακτήρα και παρουσιάζει τα παρεπόμενα των πτωτικών (§ 72-77).

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική Αρχαίας · Κεφ. 5 · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Οι λέξεις χωρίζονται σε δέκα μέρη του λόγου· το ουσιαστικό και το επίθετο λέγονται μαζί ονόματα.
  2. Τα έξι πρώτα είναι κλιτά, αλλάζουν δηλαδή μορφή· τα τέσσερα τελευταία είναι άκλιτα.
  3. Οι διάφορες μορφές μιας κλιτής λέξης είναι οι τύποι της.
  4. Σε κάθε τύπο ξεχωρίζουμε το θέμα, που μένει ίδιο, και την κατάληξη, που αλλάζει· ο τελευταίος φθόγγος του θέματος είναι ο χαρακτήρας.
  5. Άρθρο, ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία και μετοχή έχουν πτώσεις και λέγονται πτωτικά· οι πτώσεις είναι πέντε.
  6. Τα πτωτικά έχουν τρία γένη, τρεις αριθμούς (μαζί με τον δυϊκό) και τρεις κλίσεις· όλα αυτά μαζί λέγονται παρεπόμενα.

Όροι

μέρη του λόγου
τα δέκα είδη των λέξεων
ονόματα
ουσιαστικά και επίθετα μαζί
κλιτά
λέξεις που αλλάζουν μορφή
άκλιτα
λέξεις με πάντα την ίδια μορφή
τύποι
οι μορφές μιας κλιτής λέξης
κατάληξη
το μεταβλητό τέλος της λέξης
θέμα
το σταθερό αρχικό μέρος της λέξης
χαρακτήρας
ο τελευταίος φθόγγος του θέματος
πτωτικά
κλιτά που σχηματίζουν πτώσεις
ορθές πτώσεις
ονομαστική και κλητική
πλάγιες πτώσεις
γενική, δοτική, αιτιατική
δυϊκός αριθμός
δείχνει ότι μιλάμε για δύο
κλίση
τρόπος σχηματισμού των πτώσεων
παρεπόμενα
πτώση, γένος, αριθμός, κλίση

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποια είναι τα κλιτά μέρη του λόγου στα αρχαία;

Έξι: άρθρο, ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία, ρήμα και μετοχή. Τα άλλα τέσσερα (επιρρήματα, προθέσεις, σύνδεσμοι, επιφωνήματα) δεν κλίνονται.

Τι είναι ο δυϊκός αριθμός;

Ένας τρίτος αριθμός της αρχαίας, εκτός από ενικό και πληθυντικό, που δείχνει ότι ο λόγος γίνεται για δύο πρόσωπα ή πράγματα.

Ποιες πτώσεις λέγονται πλάγιες;

Γενική, δοτική, αιτιατική. Ορθές λέμε την ονομαστική και την κλητική.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.