απορία; ΟΤΑΝ ΕΧΕΙΣ ΑΠΟΡΙΑ

Εισαγωγή

Η Εισαγωγή της Γραμματικής ορίζει τις βασικές έννοιες πριν από την ύλη: τι είναι λόγος, φθόγγος, φωνήεν, σύμφωνο, δίφθογγος, συλλαβή και λέξη, τι είναι γλώσσα και διάλεκτος και τι μελετά η γραμματική (§ 1-15).

Α΄ Γυμνασίου · Γραμματική Αρχαίας · 15 λεπτά

Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.

Άνοιγμα βιβλίου ↗

Η σύνοψη, οι όροι και οι ασκήσεις γράφτηκαν με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης από το σχολικό βιβλίο και μπορεί να έχουν λάθη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο: ό,τι σου φαίνεται περίεργο, έλεγξέ το εκεί. Βρήκες λάθος; Γράψε μας στο aporia@signmak.com.

Σχεδιάγραμμα

Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Πηγή είναι πάντα το βιβλίο.

Τι έγινε

  1. Λόγος είναι η έναρθρη ομιλία με την οποία συνεννοούνται οι άνθρωποι· πρώτα υπήρξε ο προφορικός και αργότερα, με τη γραφή, ο γραπτός.
  2. Κάθε απλή φωνή που ακούγεται όταν μιλάμε είναι φθόγγος· οι φθόγγοι χωρίζονται σε φωνήεντα και σύμφωνα, ενώ ανάμεσά τους στέκουν τα ημίφωνα.
  3. Δύο φωνήεντα που λέγονται γρήγορα σε μία συλλαβή κάνουν δίφθογγο.
  4. Λέξη είναι ένας ή περισσότεροι φθόγγοι που μαζί δηλώνουν μία έννοια· τα κομμάτια της λέξης που προφέρονται με ελάχιστη διακοπή είναι οι συλλαβές.
  5. Στον γραπτό λόγο οι φθόγγοι παριστάνονται με γράμματα.
  6. Η αρχαία ελληνική και η λατινική ήταν οι δύο μεγάλες γλώσσες της αρχαιότητας· η ελληνική δεν έπαψε να μιλιέται και έφτασε ως τη νέα ελληνική.
  7. Οι τοπικές μορφές μιας γλώσσας είναι οι διάλεκτοι· από τις αρχαίες, η αττική έγινε η γλώσσα των ρητόρων και των μεγάλων πεζογράφων.
  8. Γραμματική είναι η συστηματική μελέτη των κανόνων με τους οποίους μιλιέται και γράφεται μια γλώσσα.

Όροι

λόγος
η έναρθρη ομιλία των ανθρώπων
φθόγγος
απλή φωνή που ακούγεται στην ομιλία
φωνήεν
φθόγγος χωρίς εμπόδιο στο στόμα
σύμφωνο
φθόγγος που βρίσκει εμπόδιο στο στόμα
ημίφωνο
φθόγγος ανάμεσα σε φωνήεν και σύμφωνο
δίφθογγος
δύο φωνήεντα σε μία συλλαβή
λέξη
φθόγγοι που μαζί δηλώνουν μία έννοια
συλλαβή
τμήμα λέξης με ένα φωνήεν
γράμμα
σημάδι που παριστάνει φθόγγο στη γραφή
διάλεκτος
τοπική μορφή μιας γλώσσας
αττική διάλεκτος
η διάλεκτος της Αθήνας
γραμματική
μελέτη των κανόνων μιας γλώσσας

ΠΑΙΞΕ ΤΟΤηλεπαιχνίδι · Η Σκάλα · Η Τελεία · Κρεμάλα · Ζευγάρια · όλα με την ύλη αυτού του μαθήματος.

Εξάσκηση

Συχνές απορίες

Ποιες ήταν οι κυριότερες διάλεκτοι της αρχαίας ελληνικής;

Τέσσερις: ιωνική, αττική, αιολική, δωρική. Η αττική, συγγενική με την ιωνική, διαμορφώθηκε στην Αθήνα και απλώθηκε τελικά σε όλη την Ελλάδα.

Ποια διαφορά έχει το φωνήεν από το σύμφωνο;

Το φωνήεν βγαίνει με το στόμα ανοιχτό ή μισάνοιχτο, μόνο με τις φωνητικές χορδές. Στο σύμφωνο ο αέρας βρίσκει εμπόδιο κάπου στο στόμα ή στη μύτη.

Τι λέμε γραμματική της αττικής διαλέκτου;

Είναι η γραμματική που δείχνει πώς μιλούσαν και έγραφαν οι αρχαίοι την αττική διάλεκτο, δηλαδή τη γλώσσα των έργων που διαβάζουμε στο σχολείο, όπως του Θουκυδίδη, του Πλάτωνα και του Ξενοφώντα.

Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.

Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.