Καθώς η Οθωμανική Αυτοκρατορία παράκμαζε τον 19ο αιώνα, οι βαλκανικοί λαοί ξεσηκώθηκαν και οι Μεγάλες Δυνάμεις ανταγωνίζονταν. Το μάθημα εξηγεί το Ανατολικό Ζήτημα και τις συνθήκες του Αγίου Στεφάνου και του Βερολίνου του 1878.
ΣΤ΄ ΔΗΜΟΤΙΚΟΥΙΣΤΟΡΙΑΕΝΟΤΗΤΑ 415 ΛΕΠΤΑ
Το μάθημα είναι στο σχολικό βιβλίο. Δεν το αντιγράφουμε εδώ. Άνοιξε το επίσημο
κεφάλαιο και γύρνα για την εξάσκηση.
Δική μας σύνοψη της ενότητας, για επανάληψη. Το βιβλίο δεν αντιγράφεται: άνοιξέ το παραπάνω.
ΧΡΟΝΙΚΟ ΠΛΑΙΣΙΟ 1875 – 1885
Γιατί
Η παρακμή της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας ενθάρρυνε τους βαλκανικούς λαούς να ζητήσουν την ελευθερία τους.
Οι εδαφικές διεκδικήσεις των λαών και τα συμφέροντα των Μεγάλων Δυνάμεων έκαναν το Ανατολικό Ζήτημα ακόμη πιο περίπλοκο.
Τι έγινε
Πρώτοι οι Έλληνες έφτιαξαν ανεξάρτητο κράτος· ακολούθησαν κι άλλοι βαλκανικοί λαοί.
Το 1875 ξέσπασε εξέγερση στην Ερζεγοβίνη και το 1876 απλώθηκε σε Βουλγαρία, Σερβία και Μαυροβούνιο.
Το 1877 μπήκε στον πόλεμο η Ρωσία, που ενδιαφερόταν για τους σλαβικούς λαούς, και νίκησε.
Η Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου (Μάρτιος 1878) έδινε σχεδόν όλη τη Μακεδονία σε αυτόνομη Βουλγαρία.
Οι άλλες Δυνάμεις αντέδρασαν, για να κρατηθούν τα οθωμανικά σύνορα και να μην απλωθεί η Ρωσία στη Μεσόγειο.
Η Συνθήκη του Βερολίνου (Ιούλιος 1878) μίκρυνε τη Βουλγαρία, έδωσε ανεξαρτησία σε Σερβία, Μαυροβούνιο, Ρουμανία και έκανε την Ανατολική Ρωμυλία αυτόνομη.
Το 1885 η Βουλγαρία προσάρτησε την Ανατολική Ρωμυλία· η Ελλάδα κήρυξε επιστράτευση, αλλά οι Δυνάμεις απέτρεψαν τον πόλεμο.
Τι άλλαξε
Η Μακεδονία έμεινε στην Οθωμανική Αυτοκρατορία.
Οι εθνικοί ανταγωνισμοί μεγάλωσαν στις αρχές του 20ού αιώνα, πριν από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο.
Πρόσωπα
Χαρίλαος Τρικούπης
πολιτικός που έγραψε για την εθνική ιδέα του ελληνισμού
Αμπντούλ Μετζίτ Α΄
Σουλτάνος μεταρρυθμιστής της περιόδου του Τανζιμάτ
Όροι
Ανατολικό Ζήτημα
το ζήτημα της μοιρασιάς των εδαφών της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας
επιστράτευση
η κλήση στα όπλα για ενδεχόμενο πόλεμο
αντιπαράθεση
αντιπαλότητα, σύγκρουση
Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου
συνθήκη του Μαρτίου 1878 που δημιουργούσε μεγάλη αυτόνομη Βουλγαρία
Συνθήκη του Βερολίνου
συνθήκη του Ιουλίου 1878 που αντικατέστησε εκείνη του Αγίου Στεφάνου
Τανζιμάτ
η περίοδος των διοικητικών μεταρρυθμίσεων των Σουλτάνων τον 19ο αιώνα
Υπογράφηκε τον Μάρτιο του 1878, μετά τη νίκη της Ρωσίας στον πόλεμο με την Τουρκία. Προέβλεπε αυτόνομο βουλγαρικό κράτος που θα έπαιρνε σχεδόν όλη τη Μακεδονία, σε βάρος των ελληνικών διεκδικήσεων.
Τι άλλαξε η Συνθήκη του Βερολίνου;
Αντικατέστησε τη Συνθήκη του Αγίου Στεφάνου τον Ιούλιο του 1878. Η Βουλγαρία έμεινε αυτόνομη αλλά έχασε τις περισσότερες περιοχές, και τη Μακεδονία· η Σερβία, το Μαυροβούνιο και η Ρουμανία έγιναν ανεξάρτητες και η Ανατολική Ρωμυλία αυτόνομη ηγεμονία.
Τι ήταν το Ανατολικό Ζήτημα;
Το ζήτημα του πώς θα μοιραστούν τα εδάφη της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, που είχε αρχίσει να παρακμάζει από τις αρχές του 18ου αιώνα.
Ανοίγει το μενού κοινοποίησης του κινητού σου. Αν δεν υπάρχει, αντιγράφεται ο σύνδεσμος.
Νέα από το aporia.gr Νέες ενότητες και ό,τι βρίσκουμε στα θέματα των Πανελληνίων, στη σελίδα μας στο Facebook.